Een boom van een oma!
Stel je even voor
dat er in je tuintje een mango boom staat. Elke dag als je eten aan het
bereiden bent kijk je ernaar vanuit je keukenraam. De boom heeft een prachtig,
ronde vorm en zit altijd vol met groen blad. Zomer en winter. Tegen de tijd dat
er niks meer buiten groeit beginnen er vruchten te ontwikkelen. Je ziet ze
bijna groeien. De takken van de boom beginnen door te buigen onder het gewicht
van de zwaarder wordende sappige mango’s. Dan breekt eindelijk de dag aan dat het oogsten kan beginnen. Er is teveel om met je gezin op te
eten, dus deel je van je overvloed uit en maak je er ook nog sap, jam, ijs en
chutney van. Zo’n boom zou je best willen denk ik.
Ik mag in een
land wonen waar miljoenen mango bomen groeien. God heeft me een plekje gegeven
onder de Afrikaanse zon. Van die zon heb ik de afgelopen weken veel gebruik
gemaakt om mango’s te drogen. Zodoende kan ik straks in het droge seizoen mijn
kinderen toch op fruit trakteren. De takken van de mango bomen in onze tuin
buigen zo ver door dat sommige vruchten bijna de grond raken. Ik blijf het een
wonder vinden dat deze bomen na acht maanden droogte elk jaar weer vol met
vruchten hangen en de rest van het jaar vol groen blad staat. In de schaduw van
die bomen worden vele lessen gegeven. Bijbellessen, leeslessen,
gezondheidslessen, landbouwlessen en levenslessen.
Het geven van
levenslessen is de taak van de dorps opa en oma. Vaak wordt er een verhaal
gebruikt om een les aan de jeugd door te geven. Vandaag was de hoofdpersoon
eens een keer niet een dier. Het verhaal komt uit Psalm 1. “Er was eens een
mango boom. De stam was dik, de takken waren sterk en de bladeren glimmend
groen. Op haar tijd begonnen er vruchten tussen de bladeren te groeien. De
boompjes en struikjes in de buurt werden jaloers. Hoe kon de mango boom toch zo
sterk en gezond zijn dat ze in deze brandende zon en in de kurkdroge aarde
zelfs vruchten droeg? Het geheim zit’m in de wortels. Laat je ze diep genoeg
groeien dat je ook in tijden van droogte nog bij het onmisbare water kunt? Als dat zo is zal alles wat je doet goed
gelukken.”
Ik zie mijn
eigen, negentig jarige oma voor me als ik naar onze mango boom kijk. Als er een
vrouw schittert op mijn top tien zeeuwse vrouwen, is zij dat! Wat heeft zij al
veel vruchten voortgebracht in haar
levensjaren. Zij is nou echt zo’n boom met diepe wortels en met takken
die doorbuigen van Godsvrucht. Ze heeft me het belang van diepe en wijde
wortels geleerd. De vruchten aan haar levensboom zijn vele en al zou ze niet
lang meer leven dan plukt haar nageslacht er nog jaren van. Ontelbaar veel
gebeden voor kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen hangen tussen
geduld, vriendelijkheid, liefde, creativiteit, blijdschap, tevredenheid,
toewijding, humor, muziekaliteit kunstzinnigheid en verstandigheid. Ze heeft
nooit de kans gehad om aan een universiteit te studeren al had ze het best
gekund, maar is wijzer dan menig droge professor. Zij is de Spreuken 31 vrouw!
Ik ben gezegend
met een boom van een oma van 1.55 meter hoog.
| Een community meeting in het dorp, links van mij zitten 11 hoofdmannen (chiefs) en voor ons zo'n 150 vrouwen en evenzoveel kinderen. De mannen staan niet op de foto, die zaten achter de fotograaf. |
Boom van Leven
In het begin
schiep God de hemel en de aarde. God legde het Paradijs aan met de boom van
leven, symbool van de Bron van leven. Zolang de mens gehoorzaamde had hij
toegang tot zijn overvloedige vruchten.
Op het flanelbord
schittert de boom, aan mijn voeten staan twee dozen jonge boompjes, aan mijn
lippen hangen 25 vrouwen, acht hoofdmannen en een schare kinderen. We zitten
weer eens onder de dorpsboom...
In de hof stond
ook de verboden boom. Adam en Eva ongehoorzaamden en de cirkel van het goede
leven met God brak stuk. We plukten niet langer van de boom van leven. Het
leven werd een last.
Daar weten deze
vrouwen alles van. Maar hun ogen lichten op als ik vertel dat dit niet het
einde is. Ik plak een afbeelding van het kruis op het bord. Dit werd de
doodsboom van Gods Zoon. Hij gaf Zijn leven om de deur naar het leven voor ons
open te zetten.
We zijn inmiddels
van Genenis in Openbaring aangekomen; de cirkel is weer rond. Ik prik met
spelden glimmende kerstballen in de boom. De boom van leven geeft alle maanden
van het jaar vrucht. De bladeren genezen de gevolgen van de zonden, van mensen
uit alle windstreken.
De vrouwen die
hun leesdiploma hebben gehaald krijgen een geillustreerde kinderbijbel in hun
eigen taal. Die nog niet zo ver zijn ontvangen kleding (afkomstig van zeeuwse
vrouwen). Er wordt een toneelstuk en een vreugdedans opgevoerd. Iedereen
geniet.
Het begint te
spetteren maar gelukkig zitten we onder een bladeren dak. Onze hoofdman houdt een toespraak. Hij bedankt ons voor het
werk onder de vrouwen. “Sinds jullie druk zijn met (leren) lezen wordt er veel
minder geroddeld in ons dorp en heb ik veel minder problemen op te lossen.” Zo
profiteert hij ook nog van het vrouwenwerk.
Het is tijd om
iedereen een jong Moringa boompje te geven, in de lokale taal ‘boom van de
hemel’. De bladeren, peulen en bloemen zitten boordevol vitaminen, mineralen,
calcium, proteine, ijzer en potassium. Wat een Schepper! Een voorproefje...
Logeetjes
Een paar weken
geleden werd ik aangevallen door een vrouwtjes Anopheles. Ze had honger dus
beet me in mijn kuit en nam een bloeddorstige slok. Als dank spoog ze een plasmodium parasiet terug. Die wilde niet te
dicht onder m’n huid zitten en besloot via mijn bloedsomloop een poosje in mijn
lever te logeren. Het werd de kraamkamer voor duizenden nieuwe plasmodiumpjes.
Na een tijdje kregen ze zin in een uitstapje en besloten mee te varen in de
achtbaan van rode bloedcellen. Blijkbaar zijn ze voor oorlog in de wieg gelegd,
een voor een begonnen ze die cellen kapot te maken. Moeders had het nog naar
haar zin en reproduceerde nog vele duizenden broertjes en zusjes. Het was
inmiddels een drukte van belang, een uitbarstig was onvermijdelijk. Ik werd een
van de driehonderd miljoen malaria slachtoffers per jaar in Afrika.
Jammergenoeg gelukkig herkende ik die gastjes in mijn lijf vrijwel onmiddelijk
en terwijl ik te ziek was om iets vast te houden legde mijn man een dikke
druppel onder de loep. De uitslag was positief en dat betekent in dit geval;
koorts, pijn, rillen en zweten! Mijn logeetjes droegen de mooie naam
Falciparum, met andere woorden, dodelijk binnen 24 uur tenzij direct behandeld.
Een duik in onze medicijn doos en de grote uitroeiing kon beginnen. Voor mij
behoort het tot de mogelijkheden medicijnen te kopen en zelfs op voorraad te
hebben. Voor miljoenen buurvrouwen niet, zij sterven een onnodige dood.
Armoede. Vier jaar geleden kreeg ik ook deze gevaarlijke vorm van malaria, ik
was toen dertig weken zwanger. Tegen alle pessimistische verwachtingen in
bleven baby Mozes en ikzelf in leven en hielden we zelfs niets over aan deze
nare ziekte. Dat is pure genade. De Heer had en heeft blijkbaar nog een taak
voor me hier op aarde. Ongeduldig wacht ik op de aanwas van rode bloedcellen in
mijn lichaam. Mijn afrikaanse vriendinnen, die me volgens goed cultureel
gebruik vereren met bezoekjes bemoedigen me; aan elke beproeving komt een
einde. Is het niet nu dan komt het later wel. Daar zal geen dood meer zijn,
geen pijn en verdriet (openbaring 21) en ook geen enkele parasiet.
![]() |
| Elke donderdag Kinderclub voor 500+ kids |
Afspraakje met Mfumu
Op zijn gebarsten
blote voeten komt hij aansloffen. Deze keer uit de richting van de hut van zijn
tweede vrouw. Grace en ik blijven beleefd gehurkt zitten en begroeten hem
bedeesd. Hij neemt plaats op de enige stoel, wrijft met zijn vereelde hand over
zijn grijze kroeshaar en schraapt zijn keel. Al veertig jaar is hij Mfumu van
zijn dorp. Hij zou graag met pensioen gaan maar zijn beoogde opvolger heeft
bedankt voor de eer. Dus ligt het reilen en zeilen van de gemeenschap weer op
zijn bordje.
Mfumu (chief) is
een vriendelijke man, vader en opa van vele kinderen en vanwege zijn positie
geen christen. Chiefs bezitten de grond, houden geboorte- en sterftecijfers bij
en functioneren vooral als klachtenservice en adviesbureau. Ze brengen ook
offers voor hun gemeenschap. Bijvoorbeeld als een meisje uit de clan voor het
eerst menstrueert mag de chief die week niet met zijn vrouw slapen. Hij
representeert de vooroudergeesten en fungeert als middelaar tussen hen en de
gemeenschap. Wij werken ook samen met Mfumu want al het werk in de dorpen
begint met de goedkeuring van lokale leiders.
Mfumu schraapt
opnieuw zijn keel en komt via vele omwegen bij zijn boodschap; hij wil een
afspraakje met me maken. We spreken voor dinsdagmorgen af. Naarmate de dagen
verstrijken groeit mijn nieuwsgierigheid. Op de bewuste ochtend kan ik mijn
ogen bijna niet geloven. Mfumu in tweedelig pak en glimmende schoenen. Hij
schudt me hartelijk de hand en lacht me toe met zijn tandeloze mond. “Ik heb je
geobserveerd tijdens je kinderprogramma’s... (ik zie hem regelmatig van achter
een muurtje naar ons kijken en luisteren) ...en heb besloten jullie een stukje
land te geven waarop je een fatsoenlijk gebouwtje kunt neerzetten.”
Ik stamel een
woord van verwondering. Grace en ik dromen al een tijdje van een christelijk
schooltje in deze nooddruftige wijk. God maakt dus ook gebruik van een
heidense, polygame chief om Zijn Koninkrijk te bouwen. Het zal voorlopig niet
ons laatste afspraakje zijn. Bij het vertrek botsen we bijna tegen een boze
buurman op. “De hond van meneer Banda heeft vier van mijn kippen gedood.” Aan
Mfumu de eer van het oordeel.
| Ik overhandig een exemplaar van m'n Bijbelverhalen&Kleurboekje aan Mfumu. |
