20 september 2011

Demonstraties - demonstreren

We zijn voor Mozes tweede verjaardag even (2 uur) naar het meer gereden en hebben daar lekker gezwommen, gespeeld en feest gevierd. Hij (Mozes) was al erg eigenwijs maar het lijkt wel of hij weet dat er zoiets bestaat als een peuter puberteit. Het is een kostelijk kereltje die in tegen stelling tot Obed eerst doet en daarna pas denkt. Dat zorgt voor veel verrassingen!
De combinatie Obed – Mozes is behoorlijk 'challenging' zeggen we dan in 't Engels. Een hele uitdaging/ opgave.  De voortdurende interactie die vaak negatief gekleurd is (ook al bedoelen ze het allemaal niet zo vervelend) zorgt ervoor dat ik zelf eigenlijk niet echt aan iets anders toe kom dan hen bezighouden, uit elkaar halen, verzorgen en de rest van het gezin. Ze zouden soms echt even uit elkaar moeten kunnen zijn om ongestoord hun eigen ideetjes te kunnen uitvoeren maar ik heb nog geen oppas oma of tante leren kennen hier.
Morgen zal er geen school zijn vanwege verwachtte demonstraties. In juli hebben die hier ook plaats gevonden en zijn er bijna 20 mensen omgekomen, verder veel gebouwen vernield, auto's verbrand etc. Ik zal snel nog wat boodschappen moeten doen. We weten verder niet hoe lang het gaat duren. Heel triest want zo'n land als Malawi heeft geen enkele baat bij dit soort acties. Er wordt gezegd dat de president erg rijk, maar dat zijn regering een slecht economisch en financieel beleid voert. Zo is de diesel al maanden schaars, er is moeilijk aan buitenlandse valuta te komen, en de relatie met Engeland en Amerika is erg verslechterd (= sponsor stromen lopen droog).
Nu we weer opnieuw in het intergratie proces zitten stoten we onze neus elke dag vele malen aan de moeizame en vaak gecompliceerde procedures in overheidskantoren. Je hebt er in Nederland geen idee van hoe goed alles geregeld is en dat dingen die horen te werken ook meestal daadwerkelijk werken.  Cees heeft vorige week drie dagen (!) gespendeerd om Lassie in Malawi te krijgen. Op het kantoor voor import was hij al een dag kwijt…de veearts moest een handtekening en stempel zetten. Hij was druk (Cees zag hem een krant zitten lezen, sigaret roken, met zijn telefoon spelen, dochter op de thee krijgen, nagels knippen) puntje bij paaltje was het formulier zoek en moest er een nieuwe worden gemaakt… kwestie van uitprinten, stempelen en een handtekening. En zo verging elke stap. Het is een bende op elk kantoor, stempels zijn zoek, pennen schrijven niet meer, de man van dienst in Chipata had geen zin te komen (hij gaat tenslotte over twee weken met pensioen…) dus moest Cees er overnachten. Volgende ochtend laat hij weten dat hij geen diesel heeft om te komen (Cees koopt een paar liter zodat hij eindelijk toch kan komen). Terwijl Cees toekijkt (hij kan het nauwelijks aanzien) 'werkt' meneer zo'n 90 minuten aan een papiertje waarop staat dat Lassie gezond is en de grens over mag… Voor elke handeling (print, stempel, handtekening etc) betaal je weer vele Kwacha's uiteraard.  In het hele proces laat Cees zo nu en dan weten dat zijn vrouw met 4 kids alleen zit, geen eigen vervoer heeft, niet weet hoe ze dan alles moet regelen etc  Dat boeit geen enkele ambtenaar.  Cees moet blij zijn dat het maar drie dagen duurde, meestal gaat er zo'n anderhalve week overheen en de wachtende in spe logeert gewoon ergens bij een vage vriend(in)… Cees kon gelukkig voor de nacht bij een lodge van vrienden terecht waar hij met Lassie in een kamer mocht overnachten!
Diesel kun  tegenwoordig voor 3x zoveel geld kopen bij de pompbedienden. Zodra de truck arriveert vullen ze hun jerrycan's en slaan ze die op voor als de voorraad weer op is. Iedereen weet het, niemand zegt er wat van. Iedereen is corrupt dus houd men elkaar graag de hand boven het hoofd. Je hebt elkaar soms zo hard nodig…
Wij hebben gelukkig een sub-tank. Cees heeft vorige week in Zambia kunnen tanken, daar is geen enkel tekort. Volgende week moet hij weer naar Zambia. Hij moet helemaal in Lusaka de auto export gaan regelen. Dat wordt dus een rit van 1000km enkele reis. Omdat hij langs Cov. College komt kan hij hopelijk precies de graduation bij wonen. De studenten hebben het hem dat op zijn hart gebonden en zouden zeer teleurgesteld zijn als hij niet zou komen. Vervolgens kan hij wat dozen hier naar toe meenemen en de student uit Malawi een lift geven. We willen eigenlijk zo snel mogelijk naar ons eigen huis dat we vanaf 1 okt gaan huren. Omdat we onze spullen nog niet hebben vanwege het langdurige proces bij immigratie zullen we behoorlijk moeten gaan improviseren / kamperen. Het is wel een probleem dat alles hier zo verschrikkelijk duur is. Ik heb bv net vier simpele hoofdkussens gekocht en was daarvoor 100 euro kwijt. Goed, we hebben vanaf nu dus in elk geval een kussen om ons moede hoofd op neer te leggen.   
Ik moet oppassen dat ik niet steeds zit te vergelijken met Zambia. Ik weet waarom we er weg zijn en zie dat het 100% verstandig was. Joas bloeit helemaal op van school hier en Rhode zal uiteindelijk ook beter ontwikkelen, al is het alleen al op het terrein van sociale vaardigheden die je pas goed kunt ontwikkelen als je met gelijkgezinden op trekt.) De markt in Zambia was veel vriendelijker en veel schoner. Allemaal vrouwen die me kenden en vriendelijk waren, me mijn gang lieten gaan. Hier doen de mannen de zaken en dringen zich aan je op. Ik stapte net op de markt uit de auto en telde 15 opdringerige koopmannetjes om me heen. Voordat ik die had afgepoeierd…! "Luister, ik ga jullie iets leren. Als je graag wilt dat iemand iets bij je komt kopen dan…" Lachen natuurlijk, zo'n blanke vrouw die je de les wil lezen. Toch zag ik een klein beetje respect vanwege mijn (poging) chichewa. Ik heb het idee dat de blanken die hier wonen alleen maar naar de moderne supermarkt gaan voor alles. Ik heb tenminste nog nooit ene blanke op de markt en in de shopjes gezien waar ik kom.  We worden daarom vrij snel gesignaleerd. Zodra we bij het meer arriveerden kwamen er al mensen aan. "Hoe is het in Zambia? Ik dacht, laat ik eens gaan kijken hoe het met Joas is?" Ze kennen ons een beetje en vinden het leuk dat te laten merken. 
Het is hier verder wel eenzaam hoor. In zo'n stad leeft ieder op zijn eigen eilandje lijkt het wel. Het verbaast me dat de lokale mensen in de stad hun buren niet eens kennen!!! Dat is het eerste wat wij altijd doen, voorstellen aan de buren en af en toe contact hebben.  Dat was op CC ook allemaal flink anders. Ik wist ook al, toen we ons vertrek van CC gingen voorbereiden dat ik heel veel dingen verschrikkelijk zou gaan missen.  De drempel om ergens contacten te gaan maken is hier veel hoger, waar begin je?  Als je ziet naar wat het je letterlijk en figuurlijk, emotioneel en fysiek allemaal kost denk je wel eens 'voor wie doen we het allemaal?' Neem nou alleen al dat Rhode een jaar terug is gezet omdat we nu eenmaal hier naar toe zijn gegaan. Maar het antwoord werd me zondag nog simpelweg gegeven toen ik een praatje maakte met een tuinman ergens.
Men is hier altijd erg nieuwsgierig. De vraag of Obed en Mozes een tweeling zijn moet ik gemiddeld 30 keer per dag ontkennend beantwoorden… daaruit vloeien allerlei vragen voort. Maar voor ik die beantwoorde stelde ik hem een vraag. 'Wat heeft Malawi het hardste nodig?' "Mensen die op Jezus lijken.  Jezus kwam en koos hele gewone mensen uit die Hij in drie jaar opleidde tot predikers van het Evangelie. Het effect van die verkondiging was onbeschrijfelijk. Als nou zo'n opleiding als die Jezus gaf voor de gewone Malawianen hier (en niet alleen diegenen die zich voortgezet onderwijs en universiteiten kunnen veroorloven) beschikbaar zou zijn zal het effect verbazend zijn."  Aan het einde van het gesprek bedankte hij ons dat we ons comfortabele land wilden verlaten om in Malawi het zelfde te doen als wat Jezus deed. Gewone, soms kansloze broeders, die vaak zonder kennis en vaardigheden toch hele verantwoordelijke taken in de kerk uitvoeren, te 'discipelen' (is zo'n mooi werkwoord in het Engels. In Chichewa is het woord student ook discipel).  Zomaar een tuinman die elke dag het gras bewatert maar op zondag vaak voorgaat omdat hun officiele dominee wel 30 consulent gemeenten heeft. De dominee heeft theologie gestudeerd aan de universiteit, de leken predikers hebben de Bijbel nog niet eens ooit helemaal gelezen.  Daar ligt een enorme taak!
Kunnen wij dus ook nog iets demonstreren... 

12 september 2011

Met een slaapzak naar de benzine pomp


Hij ging nog net niet met een slaapzak op weg maar het scheelde niet veel. Diesel, echt een probleem hier. Zodra er een transport diesel op weg gaat vanuit Das-Es-Salaam probeert iedereen zo snel mogelijk bij een pomp te gaan staan wachten. We verbaasden ons over de enorme rijen auto’s in de stad. Veel auto’s waren gewoon in de rij gezet zonder chauffeur, in sommige auto’s zaten afgehuurde mannetjes te wachten. Wij zagen onze meter ook steeds maar verder zakken dus we moesten er ook aan geloven. Toch hebben we het gewaagd om pas de volgende ochtend op diesel jacht te gaan. De kilometers rijen auto’s waren inderdaad afgeslankt, op een na waren alle andere pompen uiteraard alweer leeg. Wat denk je dat die trucks die voor alle export en import zorgen (we hebben hier geen haven dus alles moet per truck), die lusten wel een slokje! In Nederland zou je het meeste met de fiets af kunnen als het moest maar hier is alles zo ver dat je echt van een auto afhankelijk bent.

We hoefden ons niet af te vragen wat er die dag op het dagprogramma stond; wachten en hopen. Typerend! Wat dan weer afwijkend is van de mensen hier is dat wij toch vooral niet gewoon een hele dag niks willen doen (maar wachten is hier niet niks doen, dat is echt een werkwoord), tja, we blijven toch Europeaan.  Zo nam Cees zijn taalstudie boek mee en heeft ‘heerlijk’ een aantal lessen Chichewa zitten doen achter het stuur. Even leek het of de truck voor hem de laatste liters kreeg maar het was gelukkig een technisch probleem met de pomp, dus nadat dat was opgelost…kon hij zo’n 70 liter binnen halen, wat een opluchting.

En dat is maar goed ook want vandaag is hij op weg naar Zambia; omdat we nog geen werkvergunning hebben kunnen we de auto ook nog niet in Malawi registreren. Dus is die tijdelijk Zambia uitgevoerd en tijdelijk Malawi ingevoerd; steeds voor beperkte termijn. Vandaag verlengt hij dan de uitvoer uit Zambia. Opnieuw hoeft hij zich niet aftevragen wat er vandaag op zijn programma staat! Hopen en wachten, van de ene rij naar de andere rij, hier een stempel, daar een handtekening.

Hebben we al concreet veel kunnen doen voor ons werk als zendeling? Van de 10 werkdagen die we hier nu wonen zijn alle tien op vergelijkbare manier opgevuld als hierboven beschreven. Voor geldpinnen, huizenjacht, immigratie, registratie, douane, boodschappen, verzekeringen, water-elektriciteit, internet, vergunningen etc. gelden dezelfde procedures. Ietwat teleurgesteld merk ik op dat we na 5,5 jaar Afrika nog niet zo heel veel meer geduldig zijn geworden… hoewel, als iets bv na twee of drie pogingen zomaar ineens voorspoedig gaat dan ben je dubbel dankbaar. In Nederland zou je juist gefrustreerd zijn dat iets niet in 1 keer lukt. Toch iets geleerd dus. Tussen alle bedrijvigheden door hebben een we begin kunnen maken aan een heel belangrijk aspect van zendingswerk; contacten leggen. Pril maar toch al boeiend.

Joas en Rhode zijn hun derde week school ingegaan. Joas doet zo zijn uiterste best om in alle opzichten op geen enkele manier anders te zijn als de rest dat hij het weekend wel uitputtingsverschijnselen vertoonde, geen eetlust, heel moe, koud, slap en bleek. Het vraagt veel van hem en we hopen dat hij elke dag weer genoeg energie krijgt om het vol te houden zoals hij nu doet want hij doet het heel goed! Rhode lijkt baat te hebben bij de grote stap terug, van grade 4 naar grade 3. Nu kan ze even een aantal dingen inhoudelijk onder har niveau doen zodat ze vooral kan focussen op het Engels en wennen aan alle regels die horen bij een schoolleven. De eerste week was traumatisch en ze worstelt nog met wat ‘stuiptrekkingen’ daarvan waarvan angst en onzekerheid de grootsten zijn. Ze offert zo al veel op voor ‘het goede doel’.  De school was overigens een dag vrij vanwege de begrafenis van een kind uit grade 3. Maandag kreeg ze malaria, werd opgenomen in een privĂ© kliniek, woensdag ochtend is ze overleden, donderdag begraven. Soms worden we wat nonchalant wat betreft malaria maar zo’n geval drukt je wel weer even met je neus op de harde feiten. We hebben prompt netten gekocht en op gehangen (die waren hier niet).

Ik sluit af met belangrijk nieuws; we hebben een huis gevonden. Na ongeveer zo’n 15 huizen gezien te hebben konden we kiezen voor een mooi en betaalbaar huis. Niet zoals in Zambia een eigen kamer voor iedereen maar wel, en dat is ook heel balangrijk hier, met een gastenverblijf / logeerkamer!! Ik heb al helemaal zin om die leuk in te richten en aan te kleden. Ik ben benieuwd wie de eerste gast zal zijn. Verder ook een studeerkamer voor Cees, niet geschakeld met het huis dus hopelijk minder verstoringen (en frustraties) vanwege rondrennende peuter/kleuters en huisgeluiden.

Een concreet gebedspunt voor ons is nu de goedkeuring van een werkvergunning want dan pas kunnen we onze eigen spullen op gaan halen in Zambia en dus in ons eigen huis trekken. Het staat leeg dus het wachten is op de handtekeningen… Wat we het meest missen is ze gitaren (!) en de wasmachine!
Gisteren hebben we een Hollands stel ontmoet die hier niet ver vandaan (drie uur), net over de grens met Mozambique, voor de GZB werken. Ze zijn bij ons op de koffie geweest en het was erg gezellig. We hopen ze vaker te zien als ze hier 1 keer in de zes weken hun boodschappen komen doen in de stad.

Het is weer een heel verhaal geworden. Het is een soort kletsen zo, dat mis je wel, we horen nog bij niemand en zijn dus ook nog bij niemand geweest. We zijn regelmatig ook op zoek naar bv een stukje natuur om even te wandelen met de kids maar dat heb je hier eigenlijk niet. Geen aangelegde stoepen en paden. Ik moet zo wel even wat boodschappen doen, lopend omdat Cees naar Zambia is, maar eigenlijk gewoon gevaarlijk zo aan de kant van de weg waar grote trucks soms rakelings langs je heen denderen. Dit huizencomplex staat in de binnenstad, wel even heel anders dan het wonen op CC! Gelukkig staat ons toekomstige huis buiten de stad in ene buitenwijk, daar is het dan ook drie keer zo goedkoop wonen.

Ik ga. Tot de volgende keer hoor,

Hartelijke groeten,
Mirjam

8 september 2011

"Met vallen en opstaan"

"Met vallen en opstaan…"

Het deuntje speelt nog wel eens door ons hoofd, deze weken. "Lukt het vandaag niet, dan lukt het morgen wel." Het lijkt wel of het in Afrika geschreven is, of voor Afrika…

Wij gebruiken het vooral om elkaar te bemoedigen. Rhode bijvoorbeeld, voor wie Grade 4 (groep 6) echt te hoog gegrepen was (in het Engels) en nu een stapje terug doet. Vallen doet pijn en opstaan is soms een hele uitdaging. Ze heeft echt veel steun nodig.

En dingen een dag vooruit schuiven, dat leer je ook snel genoeg. Alles kost gewoon extra tijd. Bij het verlaten van Zambia in juni konden we de auto voor niet meer dan 3 maanden verzekeren voor in Malawi. Dat die maanden een dag geleden om waren werd ons fijntjes door een politie agent onder de neus gewreven. De eerste boete! "Zo zijn de regels." Om het te regelen zat ik vervolgens een hele morgen op een kantoortje te wachten.

Ook het zoeken naar een geschikt huurhuis neemt heel wat tijd in beslag. Niets internet, je haalt mijnheer of mevrouw de makelaar netjes bij kantoor op en gaat zo met jouw vervoer op zoek. Daarbij gaat de uitleg soms niet verder dan in de keuken te vermelden dat we in de keuken aangekomen zijn. Joas en Rhode vinden het ook leuk en maken duidelijk hun voorkeuren kenbaar. Hopelijk kunnen we aan het eind van de week een beslissing nemen.

Op deze manier leren we de weg al een beetje kennen. Vandaag hebben we een gasfles aangeschaft; de stroom valt regelmatig een paar uur uit. Ook moeten we zo ongeveer bij elk tankstation stoppen op zoek naar brandstof. Je rijd langs, trapt een keer op het gaspedaal zodat de pompbediende hoort dat je op diesel rijd, en houd je hand met de palm omhoog uit het raam. Als dat op dezelfde manier beantwoord wordt, trek je onverrichter zake weer op. "Zo is het spel."

Simpele dingen vertellen soms veel. Zo wordt er bij ons om de hoek een hotel afgebroken. Echt met bulldozer en kiepauto's. Ondertussen lopen er mensen over het terrein hier en daar een hele steen weg te bikkelen uit de brokstukken. Om een huis te bouwen…? Of, grappiger, maar ook veelzeggend: we kochten mango-jam, maar schrokken van het etiket: Made in Holland. Terwijl de mango's hier te kust en te keur groeien! Maar ja, hier is het soms ook wel teveel van 'dan komt het morgen wel…'

Hopelijk blijven we ook Hollands!

Obed kan intussen niet wachten tot we onze hond Lassy ophalen in Zambia. Hij heeft het er veel over. Mozes scharrelt graag met het dochtertje van de werkster. Op de markt valt ons blondje het meest op, maar heeft er ook het minst last van. Hij noemt het de 'Ida markt'!

Bedankt voor het meeleven, hartelijke groet,

Cees en Mirjam