Oudjaar

Oudjaar

Ze zijn gelukt!! Voor het eerst na 7 jaar heb ik weer eens een oliebol gegeten, glutenvrij. Bij mij lukken de meeste dingen zolang ik geen recept, maar mijn intuitie volg. De gewone oliebollen voor de rest van het gezin zijn overigens ook gelukt. In Zambia kon je ze gewoon op de markt kopen trouwens, elke dag van het jaar. Hier heb ik ze nog niet ontdekt en de school deed ook geen oliebollen actie, zoals elk jaar in Vlissingen. Logisch, voor niet-Nederlanders hebben oliebollen en oudjaarsdag helemaal niets met elkaar te maken! Iedereen een goede jaarwisseling gewenst!

Liften

Zo doe je nog eens dingen die je niet in je hoofd zou halen normaal gesproken. Maar ons leven lijkt dan ook vaak niet helemaal normaal, eerder nomadisch. We hebben al heel wat keertjes verhuisd, heel wat keertjes autopech-in-de-rimboe gehad en heel wat keertjes op de meest vreemde plekken gelogeerd. We gingen onze spullen ophalen in Zambia. Alles ging redelijk soepel maar toen we na wat vreemde bewegingen en rare geluiden de auto aan de kant van de weg zetten zat het wiel nog maar op 2 mm vast aan de as, alle 5 de schroeven waren eraf getrild! Wat zijn we bewaard gebleven! In de bush vind je geen nieuwe of andere schroeven dus...lieten we de auto staan en stonden we met zijn zessen aan de kant van de weg te liften. En maar hopen op een auto...jawel, een kleine taxi stopte, telde en knikte. Alle passagiers die al aan boord zaten moesten voorin op 1 stoel en wij in stapeltjes van 2 op de krappe achterbank! Ruimte zat, volgens de chauffeur. In het eerst volgende stadje ben ik met de kids naar een gasthuis gegaan en is Cees op zoek naar schroeven gegaan, zonder succes dus heeft hij zich weer naar de auto terug laten brengen, heeft van de andere wielen elk 1 schroef gehaald en kwam dan toch s avonds laat bij ons aan. Onze spullen stonden aan de grens. Een heleboel stress en frustraties (over corruptie) verder hebben we dan toch onze inboedel binnen 6 dagen thuis gekregen, over een afstand van 400 km. Voor verhuizende Nederlandse dominees gaat dat iets sneller en soepeler geloof ik.

5 Dec...

7 Uur ‘s avonds  schoot het me te binnen, ‘t was 5 december! We hadden per post chocolade letters gekregen uit Nederland, die had ik bewaard voor de bewuste avond. “ Jongens, het is 5 dec vandaag...wat kan dat betekenen?” ....stilte... “Uhh, Koninginnedag?” zei Joas. Wat een Hollander! Zeker gebrek in de opvoeding? In elk geval was het 2 dagen later een paar dagen pakjes-dag toen onze spullen arriveerden. Het hele verhuis verhaal was nu compleet, de kleine boy’s hebben elk stapje meegemaakt. Ze spelen vaak ‘verhuizertje’..., maar die hadden we nou juist niet!

Kerstvakantie

De kids hebben hier Kerstvakantie, een hele maand! Om die een beetje in te vullen maakten we een plan om het ongerepte Liwonde National Park te bezoeken. In tegenstelling tot Zambia zijn hier de faciliteiten voor toeristen nog niet zo erg ontwikkeld. Met de huidige brandstof crisis zal het alleen nog maar slechter gaan. Zaterdag 24 dec trok Cees dus maar de stoute schoenen aan om te tanken, wilden we naar het park afreizen. Zeven lange saaie uren bracht hij door in de rij voor hij aan de beurt was. Gelukkig, er was nog! Zodoende zijn we 27 dec naar Liwonde gereden, een prachtige route door het land. De Great Rift Valley loopt door Malawi en wil je naar het meer of de rivier vallei dan moet je dus dat gebergte doorkruisen. Het enige fatsoelijke gasthuis bij het park is voor ons onbetaalbaar dus besloten we te kamperen. Opnieuw was ik verbaasd over zoveel heldhaftigheid van onszelf! Kamperen in Malawi betekent gewoon; bush, wilde dieren, tentje onder de boom. Niks geen electriciteit, mooie grasveldjes, hekken en sanitaire voorzieningen. Onze tent was gewoon een partytent dus een net scheidde ons van de rondgrazende nijlpaarden, oliefanten en hyena’s ’s nachts (die meestal wat achter lieten bij vertrek) en sliepen op een zandvloertje! Ideaal voor degende die snachts nodig moet, je graaft een kuilte... en zand erover. Zodra de zon op was zijn we gaan toeren, op safarie. Geweldig, de dieren, de natuur! We hebben ’s middags een boottocht over de Shire-river gemaakt. Een enorme kudde oliefanten, we telden er 47, kwam aan de oever drinken en badderen. Schitterend! Nijlpaarden en krokodillen geeuwden onverschillig terwijl we langs voeren. Zodra de zon onder ging, gingen wij ook onder...in het zand. Loeiende hippo’s hielden me lang wakker. 2 Nachtjes vond ik wel weer eventjes genoeg!

2012

Wat gaat dit jaar ons brengen? Nieuw werk, nieuwe contacten, nieuwe uitdagingen. We hopen en bidden op Gods zegen, Zijn aanwezigheid in ons leven, Zijn sturende en zegenende handen. Dat wensen we jullie ook toe. Wat kunnen we veel goede voornemens hebben...maar die weerbarstige realiteit!!! Ik leg het maar in Gods handen, Hij weet alles, weet wat ieder nodig heeft! Laten we voor elkaar blijven bidden.

Geurtjes

Opmerkelijke geurtjes mengen zich om ons heen. Ten eerste regent het net en die geur is zo typerend. Het is nu de heetste maand van het jaar. De aarde en het asfalt worden overdag, als de zon ook maar even schijnt, heel heet. Als daar dan de verse regendruppels op vallen geeft het een bijzondere lucht. Links van ons worden verse maiskolven op een vuurtje geroosterd, een heerlijke geur die me doet watertanden. Aan de andere kant, de andere buren, worden muizen gebarbecued denk ik, de lucht van verschroeid haar. Het kan echter ook zo zijn dat dochterlief de puntjes van haar vlechtjes met een verhit leeg blikje verschroeit zodat er geen elastiekje meer in hoeven. Verder ruikt het ook naar het mango-kip gerecht dat ik net gekookt heb. Ik had geen groente meer in huis (zonder koelkast valt het soms niet mee om in deze hitte alles goed te houden over het weekend), maar de takken van de mango bomen in onze tuin bezwijken onder het gewicht van de vele grote mango’s. Dus, kipje en mango’s geslacht, beetje kerrie poeder, gember, zout en peper, kokos, knoflook en ui… vers gekookte plakrijst erbij en smullen maar.

Cees en de kleine jongens zijn hun zondagmiddag dutje aan het doen. Soms proberen we met ‘Nederland’ te Skypen maar internet is droevig slecht. Meestal mislukken alle pogingen. Frustrerend soms, zeker als Cees belangrijke vergaderingen met onze kerk heeft. Die vinden voor hem ‘s nachts plaats ivm tijdsverschil. Als je dan van 12 tot 3 vooral bezig bent met verbinding proberen te maken dan zakt de motivatie wel.  Verder kunnen we ook geen grotere bestanden binnen halen, foto’s bijvoorbeeld.  Het versturen van de nieuwsbrief duurde ongeveer een hele middag. De opmerking in onze brief over de werkvergunning (we kregen bericht dat die klaar is!!!) heeft nog wat aanvulling nodig. We vroegen wanneer we het op kunnen halen zodat we ook  onze spullen uit Zambia kunnen gaan verhuizen. “Ja, jullie vergunning is inderdaad klaar, maar hij moet nog uitgetypt én ondertekend worden” “Okay, zullen we dan morgen maar terugkomen?” Probeert u het over een week, maar het kan ook een maand duren, hoor…” “Zucht.”   

Andere dingen maken me zo gelukkig. Neem nou Obed. Die zit in een soort ontwikkelings-spurt. Hij is ineens op allerlei terreinen aan het ontwikkelen. Zijn Engels wordt met de dag beter, hij bidt zelfs al in het Engels aan tafel (terwijl wij bewust Nederlands blijven praten in huis). Ik hoor ook wat hij op school blijkbaar regelmatig hoort; ‘Iwe, osa…!’ (you, don’t).  Sociaal gaat hij ook met sprongen vooruit. Sommige mensen die hij voor de tweede keer ziet krijgen spontaan een hug. Hij heeft bewust afscheid genomen van zijn speen (dat troost object wilden we hem gedurende de transitie niet ontnemen). Gisteren gingen we naar het zwembad van ABC (heerlijk!!!) en daar zwom hij zelfstandig 100 meter in zo’n speciaal zwempak om te leren zwemmen, zo’n prachtig gezicht vooral omdat hij nog zo klein is. Vanmorgen in de kerk participeerde hij volledig. Dwars door de gemeentezang zong hij uit volle borst “Lees je Bijbel, bid elke dag”.

Dat doen we. “Uw wil geschiede!”

Een dor en droog land!?

Wonen in een droger… daar lijkt het nu wel op. De regenbuitjes begin oktober zijn uiteraard verdampt. Het echt droge, hete weer duurt alweer een paar weken. In Nederland zou het een extreme hittegolf worden genoemd die de voorpagina van het RD haalt. Hier is het heel gewoon. Voordeel is dat de was in na een half uur droogt en zodoende binnen een uur alweer in de kast ligt… tenminste als alle andere dingen ook meewerken. Dat is nou net niet helemaal het geval. Met wat flexibiliteit is er veel mogelijk. Toch maakte ik me even ongerust toen Obed voor de zoveelste keer had overgegeven, er geen stroom was om een wasje of drie te draaien en toen de stroom na 20 (!) uur terugkwam er geen water was. Laat ik nou net mijn emmer reserve water ook nog eens op gebruikt hebben.  Ik heb nog nooit eerder lakens gewassen in gekocht mineraal water, nu dus wel. Je moet wat.

Tja, de situatie hier in Malawi is echt niet om naar huis te schrijven. Het brandstof tekort en een tekort aan buitenlandse valuta blijken belangrijke schakels te zijn in de ketting van de maatschappij. Alles is met alles verbonden.  Volgens de krant is deze recessie nog maar het begin. Ik sprak mensen (buitenlanders) die overwegen naar huis te gaan. Maar als je beseft dat klagen niet tot eer van God is en we onze zegeningen moeten tellen kijk je weer anders tegen de dingen aan. Zo hadden we pas wel een hele dag stroom en kon Cees via Skype met de zendingscommissie vergaderen. Vandaag hebben we geen stroom maar wel weer water, dus staan er alweer twee emmers vol! Diesel en benzine blijven schaars en alleen met emmers geduld of zwart geld verkrijgbaar… Gelukkig zijn we nog een keer de grens met Zambia over geweest, en laat ik nou maandag een vergadering in Zambia hebben! Kan ik alweer vol tanken en een paar jerrycans vullen en mee terug nemen.

Er wordt met man en macht aan ons gasten verblijf gewerkt. We hebben naast ons huis ook nog een gebouwtje op het terrein bestaande uit drie kamers, wat sanitair en een grote schuur. Nathan en Charity, het jonge stel dat voor ons werkt, woont in een kamer. De andere twee en het sanitair hebben we laten renoveren tot een gasten verblijf. Echt op zijn Afrikaans wel, voor mijn idee veel te veel personeel op een veel te kleine klus. Drie loodgieters, twee elektriciens, 2 timmerlieden en nog 3 loopjongens die puinruimen en cement mixen…een heel leger dus. Ze zijn al dagen lang bezig, je zou dan toch een appartement verwachten waar je U tegen zegt…nou, dat valt mee. Maar onze eerste gast hoopt het as weekend te komen, uit Mozambique. Het is fijn om mensen te kunnen herbergen. We hebben al een paar keer mensen kunnen uitnodigen bij ons die bv op doorreis zijn of voor procedures hier moeten zijn etc. maar tot nu toe alleen voor maaltijden. Vanaf nu kunnen we ook een overnachtingsplekje aanbieden.

We zijn twee weken terug zo’n 5 uur gaan rijden, gewoon om het land meer te verkennen. Wow, we hebben echt genoten van de omgeving. Zodra je van de verharde weg afkomt en je de bushwegen inslaat zie je zoveel meer van het land. Al die heuvels, kronkelweggetjes, stukken bos, tuinen, dieren, droge rivierbeddingen en vooral al die kleine dorpjes als het ware uitgestrooid over het heuvellandschap. Dan gaat er wel wat door je heen. Hebben deze mensen het evangelie ooit gehoord? En als ze het ooit gehoord hebben, begrijpen ze het ook? Is er hier, in the middle of no-where, wel enig geestelijk voedsel te vinden? Uiteindelijk kwamen we aan de kust (ik bedoel natuurlijk het meer) terecht waar je  elke 5 km een moskee tegen komt, prachtige gebouwtjes met keurig geverfde torentjes. Cees en ik voelden allebei hetzelfde… er is een enorme nood voor binnenlandse evangelisten en zendelingen zowel voor hen die het oude geloof aanhangen als hen die onder eeuwenlange Arabische invloed moslim zijn.

We bidden om wijsheid en inzicht, bewogenheid en bevestiging.

Lieve groeten,

Mirjam

toch naar Malawi...

Elke morgen worden we rond 5 uur gewekt door het openlucht concert in onze tuin. Malawi staat bekend om haar veelkleurigheid aan tropische vogels. Een lust voor het oog en oor. Gisteren hadden we een hele bijzondere vogel in de tuin, het leek wel een ara wat zijn kleuren betreft. Adembenemend mooi en dan zomaar in je eigen tuin. Hij bleek vooral gek op de petunia’s te zijn. Helaas hebben we onze boeken nog niet dus ik heb hem nog niet kunnen identificeren.

We wachten maar af wanneer we iets horen over ons verzoek om een werkvergunning. Alle benodigde papieren hebben we ingeleverd, nu wachten en bidden om een snelle afhandeling. Omdat we elke keer ons visum met 30 dagen moeten verlangen gaan we van de week maar weer eens de grens over naar Zambia. Sommige mensen vroegen om ons post adres ivm verjaardagen. Helaas, de postbussen zijn op, dus hebben we ook geen adres.  Hier werkt alles per postbus. Nee, geen klepperende brievenbus en krant of brief op je deurmat. Als je een bus ergens kunt huren  (bij een winkelcentrum) dan haal je zelf je post op. Net als in Zambia. Voorlopig zullen we dus andermans bus moeten gebruiken…

Vandaag zijn Nathan en Charity naar ons toe verhuisd. Zomaar, regelrecht uit een traditioneel Afrikaans hutten dorpje. We zijn er een paar keer geweest, zo’n bekende, vertrouwde context. Heel het dorp loopt uit als je aankomt, je moet iedereen een drie dubbele handdruk geven, iedereen wil op de foto. En dan stap je zo vanuit de drukte van de stad een lemen hutje binnen en wordt je alleraardigst ontvangen. Het dorp hoopt natuurlijk dat ze ook een graantje mee zullen gaan pikken van een jong stel dat bij blanken mag komen wonen en werken. Zij ‘s morgens in huis en hij ‘s middags in de tuin. Ze hebben een heerlijk mollig 1 jarig kindje, Memory. Vier jaar geleden stapte Ida bij ons voor het eerst over de drempel en had ook nog nooit een ‘Engelse wc’ gezien, laat staan schoon gemaakt. Morgen ga ik weer bij 0 beginnen, nu met Charity.  Ze kan al wel lezen (als het goed is) want ze is een paar jaar op school geweest. Door gebrek aan geld voor een school uniform en schriftjes hebben ze beiden nooit school kunnen afmaken.  Dus zijn ze dolblij dat ze nu toch allebei een baan hebben. Cees heeft ze vanmorgen opgehaald; bed, matras, kastje op het dak van de auto en de rest in de kofferbak. Als ik dan bedenk wat wij straks voor truck nodig zullen hebben om onze inboedel op te halen in Zambia…

Tja, zolang dingen nog niet vast staan is het moeilijk om al te schrijven over ons werk. Zoveel factoren zijn nog onzeker. Het zou vervelend zijn om nu al inhoudelijke dingen te schrijven over hele boeiende ideeen, verzoeken, projecten en dan bv geen goedkeurig te krijgen van de zendende kerk. We houden het dus nog even voor ons. Wat wel van alle kanten duidelijk wordt is dat er nog zoveel te doen is!

Malawi verkeert echt in een crises, mede door het brandstof te kort, waardoor verschrikkelijk veel dingen in de maatschappij niet meer kunnen functioneren. Denk alleen al aan alle werkgevers en nemers die niet meer naar hun werk kunnen maar ook bevoorrading van winkels etc. Corruptie en zwarte handel vieren hoogtij. Cees is niet voor de verleiding gevallen om een jerrycan diesel op de zwarte markt te kopen voor een dubbele prijs, maar stond van 11 tot 4 in de rij, met succes! Eind van de week gaan we weer in Zambia tanken. Daar is totaal geen brandstof tekort.

Tot slot: veel mensen, (bij de shops, pomp, offices, kerk)  zien aan ons nummerbord dat we uit Zambia komen. Regelmatig stellen ze de waarom vraag. “Dom. Zambia doet het in veel opzichten veel beter dan Malawi, je had daar moeten blijven.” Uiteraard is dat vaak aanleiding voor een goed gesprek.  De economische groei  van een land bepaalt niet de koers van een zendeling. God gebruikt allerlei situaties om je leven te leiden langs Zijn pad. Voor ons gezin is Malawi, Lilongwe, nu, de plek waar we Hem (en de bevolking)beter kunnen dienen. Daar zijn we de afgelopen weken ook in bemoedigd. 

Verhuizen

Regen

De eerste regens zijn gevallen hier in Malawi! Een voorbode van het komende regenseizoen. Mozes is onze barometer. Zo ongeveer drie uur voor de regen kwam liep hij als een ottertje te zweten. Vervolgens begon de lucht anders te ruiken en ja hoor, een flinkeplens bui. Lekker en vies. Het koelt eventjes af (de hitte voor de regen is loodzwaar), de tuin knapt er even van op en alles ruikt weer anders. Ook geen stofwolken om je heen; stof in je neus, keel, bed, kastjes etc. Vies omdat het gelijk weer zo’n bende is overal. In Nederland is alle oppervlakte in een stad / dorp wel begroeid, betegeld of geasfalteerd. Als je hier naar de markt gaat kun je echt beter op laarzen lopen.

Verhuizen

Vannacht gaan we voor het eerst in ons eigen huis slapen… ter ere van Cees’ verjaardag morgen. We zijn erg druk geweest en nog met het ene huis ‘inpakken’, heen en weer kachelen, hier weer uitladen en uitpakken, alles een plekje geven en gewoon alle draaiende dingen bijhouden. Tussen door heeft Cees hier en daar vergaderingen en bestellen we bedden en kasten aan de kant van de weg. Ik heb ongeveer 10 ‘sollicitatie gesprekken’ gevoerd met mensen die graag komen werken. Op  ‘tuinman vacature’ kwamen wel 30 telefoontjes, zo ontelbaar veel mensen hebben geen eigen veld (dicht bevolkt klein land) maar er is ook geen werkgelegenheid. Helaas nemen we maar één jongeman in dienst, ik wil zelf ook graag wat in de tuin werken. Een huishoudhulp is lastiger te krijgen maar via iemand hebben we een weduwvrouw, Rosemary. Zij doet wat bij de meesten van jullie de apparaten doen; afwassen, wassen, stof opvegen. Ik moet erg aan haar wennen want in de tijd dat zij 1 kamer veegt had ik het hele huis kunnen doen. Ze is op proef.

Covenant College

Cees is inmiddels al 2 keer op Covenant College geweest en kon zodoende wat dozen meebrengen. Inclusief mijn naaimachine…ik had zo gehoopt gordijnen en beddengoed te gaan naaien maar nu zit er 1 klein onderdeeltje niet bij (heb ik waarschijnlijk in mijn naaidoos gestopt en die kon hij niet vinden). Zo heb ik maar vast lappen stof met punaises voor de ramen gehangen om de zon een beetje uit het huis te houden. Vorige week is Cees dus drie dagen in Zambia geweest, in Lusaka om allerlei papieren te regelen en op CC om de graduation bij te wonen van 7 studenten die we drie jaar hebben mogen opleiden. Ze waren blij verrast, trots en dankbaar. We bidden voor onze broeders dat ze tot rijke zegen mogen zijn voor hun gemeenten. 

Zondag’s gaan we vaak naar de IBF ( International Bible Fellowship) kerk. Het is een onafhankelijke kerk met een eigen voorganger. De preken zijn heel Bijbels waar we heel erg van genieten. Voor deze fase van settelen zullen we voorlopig hier heen blijven gaan. Het is een interessant gezelschap met zo’n 50% Malawianen en dan nog zo’n 20 andere nationaliteiten. Zo zitten ook de klassen van Joas en Rhode in elkaar. De 18 leerlingen bij Joas representeren al 11 nationaliteiten! Hij geniet zo enorm van school, we zijn ongelooflijk dankbaar. Dit is echt wat hij in Zambia zo mistte. Sience is zijn favoriet maar doet het met alle vakken heel goed. Vaak zit hij aan de top, hij is behoorlijk streberig. School is dus van 7.10 tot 1.10 en ’s middags vaak sport. Joas zwemt 4 keer per week en voetbalt 2 keer per week. Rhode doet ’s middags koor, ballet, netbal en band (verspreid over de week). Het gaat nu ook veel beter met haar. Ze zit heel erg anders in elkaar dan Joas. Voor haar zijn veranderingen erg lastig, dat beinvloed haar enorm. De kleintjes zijn trouwens ook erg toe aan wat meer vastigheid. Hopelijk is dit daar een begin van.

Toen Cees die dagen weg was huurde ik een autootje om de kids naar en van school te krijgen en boodschapjes etc te doen. De verhuurder had zelf niks maar zijn vriend wel dus reden we naar zijn vriend. Steeds als de weg omlaag ging deed hij zijn motor af, vervolgens minderden we vaart, startte de motor weer, gaf gas enz enz. Ik vroeg waarom. Om benzine te besparen! Zo moest ik het ook maar doen met de huur auto…Omdat Cees er vaak op uit is (niet meer alles op een plek zoals op CC) maar ik ook vaak en je hier erg moeilijk kunt plannen (ja, je kunt wel plannen maar het loopt altijd anders, mensen komen niet op tijd of helemaal niet, dingen duren lang, de wegen in de stad zijn niet berekend op het verkeer, roadblocks etc) besloten we om een tweede auto te kopen. Hier ga je niet naar de garage maar laat je gewoon overal (op de markt, in de offices, bij de shops) weten dat je iets zoekt en dan komen er allerlei mensen met auto’s op de proppen. Sommigen rijden nauwelijks meer, bij anderen missen er deuren en ramen of versnellings poken maar Cees heeft vandaag een geschikt carretje gezien en in principe  gekocht, Toyota Corolla al wel op leeftijd, benzine. Met de brandstof crisis is het erg handig om een diesel en benzine wagen te hebben.

Ik ga eens afronden. Het geroep van Mozes wordt nogal versterkt in dit kale huis! Kon ik maar even lekker naar Kwantum of Leen Bakker een paar vloerkleden kopen! Hier zijn dat soort dingen echt onbetaalbaar.  Komt uit Egypte en is voor de rijke lui hier.

Lassy is nu ook eindelijk weer bij ons. Ze mocht een paar weken bij een Frans gezin logeren zolang wij geen eigen plek hadden. Ze is erg happy en de kinderen ook. Goed, groetjes en tot de volgende keer. Ik ga nog eens een koffer uitpakken…

Demonstraties - demonstreren

We zijn voor Mozes tweede verjaardag even (2 uur) naar het meer gereden en hebben daar lekker gezwommen, gespeeld en feest gevierd. Hij (Mozes) was al erg eigenwijs maar het lijkt wel of hij weet dat er zoiets bestaat als een peuter puberteit. Het is een kostelijk kereltje die in tegen stelling tot Obed eerst doet en daarna pas denkt. Dat zorgt voor veel verrassingen!

De combinatie Obed – Mozes is behoorlijk 'challenging' zeggen we dan in 't Engels. Een hele uitdaging/ opgave.  De voortdurende interactie die vaak negatief gekleurd is (ook al bedoelen ze het allemaal niet zo vervelend) zorgt ervoor dat ik zelf eigenlijk niet echt aan iets anders toe kom dan hen bezighouden, uit elkaar halen, verzorgen en de rest van het gezin. Ze zouden soms echt even uit elkaar moeten kunnen zijn om ongestoord hun eigen ideetjes te kunnen uitvoeren maar ik heb nog geen oppas oma of tante leren kennen hier.

Morgen zal er geen school zijn vanwege verwachtte demonstraties. In juli hebben die hier ook plaats gevonden en zijn er bijna 20 mensen omgekomen, verder veel gebouwen vernield, auto's verbrand etc. Ik zal snel nog wat boodschappen moeten doen. We weten verder niet hoe lang het gaat duren. Heel triest want zo'n land als Malawi heeft geen enkele baat bij dit soort acties. Er wordt gezegd dat de president erg rijk, maar dat zijn regering een slecht economisch en financieel beleid voert. Zo is de diesel al maanden schaars, er is moeilijk aan buitenlandse valuta te komen, en de relatie met Engeland en Amerika is erg verslechterd (= sponsor stromen lopen droog).

Nu we weer opnieuw in het intergratie proces zitten stoten we onze neus elke dag vele malen aan de moeizame en vaak gecompliceerde procedures in overheidskantoren. Je hebt er in Nederland geen idee van hoe goed alles geregeld is en dat dingen die horen te werken ook meestal daadwerkelijk werken.  Cees heeft vorige week drie dagen (!) gespendeerd om Lassie in Malawi te krijgen. Op het kantoor voor import was hij al een dag kwijt…de veearts moest een handtekening en stempel zetten. Hij was druk (Cees zag hem een krant zitten lezen, sigaret roken, met zijn telefoon spelen, dochter op de thee krijgen, nagels knippen) puntje bij paaltje was het formulier zoek en moest er een nieuwe worden gemaakt… kwestie van uitprinten, stempelen en een handtekening. En zo verging elke stap. Het is een bende op elk kantoor, stempels zijn zoek, pennen schrijven niet meer, de man van dienst in Chipata had geen zin te komen (hij gaat tenslotte over twee weken met pensioen…) dus moest Cees er overnachten. Volgende ochtend laat hij weten dat hij geen diesel heeft om te komen (Cees koopt een paar liter zodat hij eindelijk toch kan komen). Terwijl Cees toekijkt (hij kan het nauwelijks aanzien) 'werkt' meneer zo'n 90 minuten aan een papiertje waarop staat dat Lassie gezond is en de grens over mag… Voor elke handeling (print, stempel, handtekening etc) betaal je weer vele Kwacha's uiteraard.  In het hele proces laat Cees zo nu en dan weten dat zijn vrouw met 4 kids alleen zit, geen eigen vervoer heeft, niet weet hoe ze dan alles moet regelen etc  Dat boeit geen enkele ambtenaar.  Cees moet blij zijn dat het maar drie dagen duurde, meestal gaat er zo'n anderhalve week overheen en de wachtende in spe logeert gewoon ergens bij een vage vriend(in)… Cees kon gelukkig voor de nacht bij een lodge van vrienden terecht waar hij met Lassie in een kamer mocht overnachten!

Diesel kun  tegenwoordig voor 3x zoveel geld kopen bij de pompbedienden. Zodra de truck arriveert vullen ze hun jerrycan's en slaan ze die op voor als de voorraad weer op is. Iedereen weet het, niemand zegt er wat van. Iedereen is corrupt dus houd men elkaar graag de hand boven het hoofd. Je hebt elkaar soms zo hard nodig…

Wij hebben gelukkig een sub-tank. Cees heeft vorige week in Zambia kunnen tanken, daar is geen enkel tekort. Volgende week moet hij weer naar Zambia. Hij moet helemaal in Lusaka de auto export gaan regelen. Dat wordt dus een rit van 1000km enkele reis. Omdat hij langs Cov. College komt kan hij hopelijk precies de graduation bij wonen. De studenten hebben het hem dat op zijn hart gebonden en zouden zeer teleurgesteld zijn als hij niet zou komen. Vervolgens kan hij wat dozen hier naar toe meenemen en de student uit Malawi een lift geven. We willen eigenlijk zo snel mogelijk naar ons eigen huis dat we vanaf 1 okt gaan huren. Omdat we onze spullen nog niet hebben vanwege het langdurige proces bij immigratie zullen we behoorlijk moeten gaan improviseren / kamperen. Het is wel een probleem dat alles hier zo verschrikkelijk duur is. Ik heb bv net vier simpele hoofdkussens gekocht en was daarvoor 100 euro kwijt. Goed, we hebben vanaf nu dus in elk geval een kussen om ons moede hoofd op neer te leggen.   

Ik moet oppassen dat ik niet steeds zit te vergelijken met Zambia. Ik weet waarom we er weg zijn en zie dat het 100% verstandig was. Joas bloeit helemaal op van school hier en Rhode zal uiteindelijk ook beter ontwikkelen, al is het alleen al op het terrein van sociale vaardigheden die je pas goed kunt ontwikkelen als je met gelijkgezinden op trekt.) De markt in Zambia was veel vriendelijker en veel schoner. Allemaal vrouwen die me kenden en vriendelijk waren, me mijn gang lieten gaan. Hier doen de mannen de zaken en dringen zich aan je op. Ik stapte net op de markt uit de auto en telde 15 opdringerige koopmannetjes om me heen. Voordat ik die had afgepoeierd…! "Luister, ik ga jullie iets leren. Als je graag wilt dat iemand iets bij je komt kopen dan…" Lachen natuurlijk, zo'n blanke vrouw die je de les wil lezen. Toch zag ik een klein beetje respect vanwege mijn (poging) chichewa. Ik heb het idee dat de blanken die hier wonen alleen maar naar de moderne supermarkt gaan voor alles. Ik heb tenminste nog nooit ene blanke op de markt en in de shopjes gezien waar ik kom.  We worden daarom vrij snel gesignaleerd. Zodra we bij het meer arriveerden kwamen er al mensen aan. "Hoe is het in Zambia? Ik dacht, laat ik eens gaan kijken hoe het met Joas is?" Ze kennen ons een beetje en vinden het leuk dat te laten merken. 

Het is hier verder wel eenzaam hoor. In zo'n stad leeft ieder op zijn eigen eilandje lijkt het wel. Het verbaast me dat de lokale mensen in de stad hun buren niet eens kennen!!! Dat is het eerste wat wij altijd doen, voorstellen aan de buren en af en toe contact hebben.  Dat was op CC ook allemaal flink anders. Ik wist ook al, toen we ons vertrek van CC gingen voorbereiden dat ik heel veel dingen verschrikkelijk zou gaan missen.  De drempel om ergens contacten te gaan maken is hier veel hoger, waar begin je?  Als je ziet naar wat het je letterlijk en figuurlijk, emotioneel en fysiek allemaal kost denk je wel eens 'voor wie doen we het allemaal?' Neem nou alleen al dat Rhode een jaar terug is gezet omdat we nu eenmaal hier naar toe zijn gegaan. Maar het antwoord werd me zondag nog simpelweg gegeven toen ik een praatje maakte met een tuinman ergens.

Men is hier altijd erg nieuwsgierig. De vraag of Obed en Mozes een tweeling zijn moet ik gemiddeld 30 keer per dag ontkennend beantwoorden… daaruit vloeien allerlei vragen voort. Maar voor ik die beantwoorde stelde ik hem een vraag. 'Wat heeft Malawi het hardste nodig?' "Mensen die op Jezus lijken.  Jezus kwam en koos hele gewone mensen uit die Hij in drie jaar opleidde tot predikers van het Evangelie. Het effect van die verkondiging was onbeschrijfelijk. Als nou zo'n opleiding als die Jezus gaf voor de gewone Malawianen hier (en niet alleen diegenen die zich voortgezet onderwijs en universiteiten kunnen veroorloven) beschikbaar zou zijn zal het effect verbazend zijn."  Aan het einde van het gesprek bedankte hij ons dat we ons comfortabele land wilden verlaten om in Malawi het zelfde te doen als wat Jezus deed. Gewone, soms kansloze broeders, die vaak zonder kennis en vaardigheden toch hele verantwoordelijke taken in de kerk uitvoeren, te 'discipelen' (is zo'n mooi werkwoord in het Engels. In Chichewa is het woord student ook discipel).  Zomaar een tuinman die elke dag het gras bewatert maar op zondag vaak voorgaat omdat hun officiele dominee wel 30 consulent gemeenten heeft. De dominee heeft theologie gestudeerd aan de universiteit, de leken predikers hebben de Bijbel nog niet eens ooit helemaal gelezen.  Daar ligt een enorme taak!

Kunnen wij dus ook nog iets demonstreren... 

Met een slaapzak naar de benzine pomp

Hij ging nog net niet met een slaapzak op weg maar het scheelde niet veel. Diesel, echt een probleem hier. Zodra er een transport diesel op weg gaat vanuit Das-Es-Salaam probeert iedereen zo snel mogelijk bij een pomp te gaan staan wachten. We verbaasden ons over de enorme rijen auto’s in de stad. Veel auto’s waren gewoon in de rij gezet zonder chauffeur, in sommige auto’s zaten afgehuurde mannetjes te wachten. Wij zagen onze meter ook steeds maar verder zakken dus we moesten er ook aan geloven. Toch hebben we het gewaagd om pas de volgende ochtend op diesel jacht te gaan. De kilometers rijen auto’s waren inderdaad afgeslankt, op een na waren alle andere pompen uiteraard alweer leeg. Wat denk je dat die trucks die voor alle export en import zorgen (we hebben hier geen haven dus alles moet per truck), die lusten wel een slokje! In Nederland zou je het meeste met de fiets af kunnen als het moest maar hier is alles zo ver dat je echt van een auto afhankelijk bent.

We hoefden ons niet af te vragen wat er die dag op het dagprogramma stond; wachten en hopen. Typerend! Wat dan weer afwijkend is van de mensen hier is dat wij toch vooral niet gewoon een hele dag niks willen doen (maar wachten is hier niet niks doen, dat is echt een werkwoord), tja, we blijven toch Europeaan.  Zo nam Cees zijn taalstudie boek mee en heeft ‘heerlijk’ een aantal lessen Chichewa zitten doen achter het stuur. Even leek het of de truck voor hem de laatste liters kreeg maar het was gelukkig een technisch probleem met de pomp, dus nadat dat was opgelost…kon hij zo’n 70 liter binnen halen, wat een opluchting.

En dat is maar goed ook want vandaag is hij op weg naar Zambia; omdat we nog geen werkvergunning hebben kunnen we de auto ook nog niet in Malawi registreren. Dus is die tijdelijk Zambia uitgevoerd en tijdelijk Malawi ingevoerd; steeds voor beperkte termijn. Vandaag verlengt hij dan de uitvoer uit Zambia. Opnieuw hoeft hij zich niet aftevragen wat er vandaag op zijn programma staat! Hopen en wachten, van de ene rij naar de andere rij, hier een stempel, daar een handtekening.

Hebben we al concreet veel kunnen doen voor ons werk als zendeling? Van de 10 werkdagen die we hier nu wonen zijn alle tien op vergelijkbare manier opgevuld als hierboven beschreven. Voor geldpinnen, huizenjacht, immigratie, registratie, douane, boodschappen, verzekeringen, water-elektriciteit, internet, vergunningen etc. gelden dezelfde procedures. Ietwat teleurgesteld merk ik op dat we na 5,5 jaar Afrika nog niet zo heel veel meer geduldig zijn geworden… hoewel, als iets bv na twee of drie pogingen zomaar ineens voorspoedig gaat dan ben je dubbel dankbaar. In Nederland zou je juist gefrustreerd zijn dat iets niet in 1 keer lukt. Toch iets geleerd dus. Tussen alle bedrijvigheden door hebben een we begin kunnen maken aan een heel belangrijk aspect van zendingswerk; contacten leggen. Pril maar toch al boeiend.

Joas en Rhode zijn hun derde week school ingegaan. Joas doet zo zijn uiterste best om in alle opzichten op geen enkele manier anders te zijn als de rest dat hij het weekend wel uitputtingsverschijnselen vertoonde, geen eetlust, heel moe, koud, slap en bleek. Het vraagt veel van hem en we hopen dat hij elke dag weer genoeg energie krijgt om het vol te houden zoals hij nu doet want hij doet het heel goed! Rhode lijkt baat te hebben bij de grote stap terug, van grade 4 naar grade 3. Nu kan ze even een aantal dingen inhoudelijk onder har niveau doen zodat ze vooral kan focussen op het Engels en wennen aan alle regels die horen bij een schoolleven. De eerste week was traumatisch en ze worstelt nog met wat ‘stuiptrekkingen’ daarvan waarvan angst en onzekerheid de grootsten zijn. Ze offert zo al veel op voor ‘het goede doel’.  De school was overigens een dag vrij vanwege de begrafenis van een kind uit grade 3. Maandag kreeg ze malaria, werd opgenomen in een privé kliniek, woensdag ochtend is ze overleden, donderdag begraven. Soms worden we wat nonchalant wat betreft malaria maar zo’n geval drukt je wel weer even met je neus op de harde feiten. We hebben prompt netten gekocht en op gehangen (die waren hier niet).

Ik sluit af met belangrijk nieuws; we hebben een huis gevonden. Na ongeveer zo’n 15 huizen gezien te hebben konden we kiezen voor een mooi en betaalbaar huis. Niet zoals in Zambia een eigen kamer voor iedereen maar wel, en dat is ook heel balangrijk hier, met een gastenverblijf / logeerkamer!! Ik heb al helemaal zin om die leuk in te richten en aan te kleden. Ik ben benieuwd wie de eerste gast zal zijn. Verder ook een studeerkamer voor Cees, niet geschakeld met het huis dus hopelijk minder verstoringen (en frustraties) vanwege rondrennende peuter/kleuters en huisgeluiden.

Een concreet gebedspunt voor ons is nu de goedkeuring van een werkvergunning want dan pas kunnen we onze eigen spullen op gaan halen in Zambia en dus in ons eigen huis trekken. Het staat leeg dus het wachten is op de handtekeningen… Wat we het meest missen is ze gitaren (!) en de wasmachine!

Gisteren hebben we een Hollands stel ontmoet die hier niet ver vandaan (drie uur), net over de grens met Mozambique, voor de GZB werken. Ze zijn bij ons op de koffie geweest en het was erg gezellig. We hopen ze vaker te zien als ze hier 1 keer in de zes weken hun boodschappen komen doen in de stad.

Het is weer een heel verhaal geworden. Het is een soort kletsen zo, dat mis je wel, we horen nog bij niemand en zijn dus ook nog bij niemand geweest. We zijn regelmatig ook op zoek naar bv een stukje natuur om even te wandelen met de kids maar dat heb je hier eigenlijk niet. Geen aangelegde stoepen en paden. Ik moet zo wel even wat boodschappen doen, lopend omdat Cees naar Zambia is, maar eigenlijk gewoon gevaarlijk zo aan de kant van de weg waar grote trucks soms rakelings langs je heen denderen. Dit huizencomplex staat in de binnenstad, wel even heel anders dan het wonen op CC! Gelukkig staat ons toekomstige huis buiten de stad in ene buitenwijk, daar is het dan ook drie keer zo goedkoop wonen.

Ik ga. Tot de volgende keer hoor,

Hartelijke groeten,

Mirjam

"Met vallen en opstaan"

"Met vallen en opstaan…"

Het deuntje speelt nog wel eens door ons hoofd, deze weken. "Lukt het vandaag niet, dan lukt het morgen wel." Het lijkt wel of het in Afrika geschreven is, of voor Afrika…

Wij gebruiken het vooral om elkaar te bemoedigen. Rhode bijvoorbeeld, voor wie Grade 4 (groep 6) echt te hoog gegrepen was (in het Engels) en nu een stapje terug doet. Vallen doet pijn en opstaan is soms een hele uitdaging. Ze heeft echt veel steun nodig.

En dingen een dag vooruit schuiven, dat leer je ook snel genoeg. Alles kost gewoon extra tijd. Bij het verlaten van Zambia in juni konden we de auto voor niet meer dan 3 maanden verzekeren voor in Malawi. Dat die maanden een dag geleden om waren werd ons fijntjes door een politie agent onder de neus gewreven. De eerste boete! "Zo zijn de regels." Om het te regelen zat ik vervolgens een hele morgen op een kantoortje te wachten.

Ook het zoeken naar een geschikt huurhuis neemt heel wat tijd in beslag. Niets internet, je haalt mijnheer of mevrouw de makelaar netjes bij kantoor op en gaat zo met jouw vervoer op zoek. Daarbij gaat de uitleg soms niet verder dan in de keuken te vermelden dat we in de keuken aangekomen zijn. Joas en Rhode vinden het ook leuk en maken duidelijk hun voorkeuren kenbaar. Hopelijk kunnen we aan het eind van de week een beslissing nemen.

Op deze manier leren we de weg al een beetje kennen. Vandaag hebben we een gasfles aangeschaft; de stroom valt regelmatig een paar uur uit. Ook moeten we zo ongeveer bij elk tankstation stoppen op zoek naar brandstof. Je rijd langs, trapt een keer op het gaspedaal zodat de pompbediende hoort dat je op diesel rijd, en houd je hand met de palm omhoog uit het raam. Als dat op dezelfde manier beantwoord wordt, trek je onverrichter zake weer op. "Zo is het spel."

Simpele dingen vertellen soms veel. Zo wordt er bij ons om de hoek een hotel afgebroken. Echt met bulldozer en kiepauto's. Ondertussen lopen er mensen over het terrein hier en daar een hele steen weg te bikkelen uit de brokstukken. Om een huis te bouwen…? Of, grappiger, maar ook veelzeggend: we kochten mango-jam, maar schrokken van het etiket: Made in Holland. Terwijl de mango's hier te kust en te keur groeien! Maar ja, hier is het soms ook wel teveel van 'dan komt het morgen wel…'

Hopelijk blijven we ook Hollands!

Obed kan intussen niet wachten tot we onze hond Lassy ophalen in Zambia. Hij heeft het er veel over. Mozes scharrelt graag met het dochtertje van de werkster. Op de markt valt ons blondje het meest op, maar heeft er ook het minst last van. Hij noemt het de 'Ida markt'!

Bedankt voor het meeleven, hartelijke groet,

Cees en Mirjam

Pittige start

Pittig, dat is het. En toch, we voelen gewoon bijna letterlijk dat er voor ons gebeden wordt. Dat is een ervaring die je niet in woorden kunt uitdrukken maar waar we zo dankbaar voor zijn. Bedankt, lieve mensen, voor jullie begeleidende gebeden voor ons. Bij het afscheid nemen, handen geven, hugs, zoenen en 'drukkies' (Afrikaans voor omhelzing) werd ons zo vaak gevraagd; Hebben jullie er zin in? Nou, eerlijk gezegd zagen we er alleen maar tegenop. Met je gezin een onbekende toekomst in gaan is niet niks. Met daarbij de vermoeiende procedures in ons achterhoofd zoals vergunningen en andere formaliteiten waarbij je vaak afhankelijk bent van het humeur van de man of vrouw in uniform voor je... Het werd ons elke keer weer op het hart gedrukt, 'We bidden voor jullie, je gaat niet alleen met zijn zesjes'.

We hebben veel redenen om dankbaar voor te zijn. Pa en ma Vreugdenhil leverden ons, en 12 stuks bagage, veilig op Schiphol af. Inchecken leverde geen enkel probleem op, al trok mevrouw haar wenkbrouwen wel
hoog op bij het zien van zo'n enorme hoop koffers en dozen... maar wat zijn we blij met alles wat mee kon op de tickets. Bijvoorbeeld 2 driewielers waar Obed en Mozes alweer heerlijk op rondcrossen, een ripstick voor Joas en een step voor Rhode (we moeten daarvoor wel op zoek naar geasfalteerde wegen want de wielen houden niet zo van zand).

De kleintjes hebben een paar uur geslapen 's nachts terwijl we Europa en de Sahara overstaken naar Nairobi. Gelukkig ging de vlucht  daarvandaan rechtstreeks naar Lilongwe (soms maken ze een rondje om de kerk... Nairobi-Harara-Lusaka-Lilongwe) en stonden we zaterdag rond 11 uur op Malawi grond. De douane vrouw wilde wel eens zien wat er allemaal in die dozen en koffers zat...met een glimlach en verhaaltje inspecteerde ze uiteindelijk slecht 1 koffer! Een chauffeur stond klaar met onze eigen auto waar we heerlijk allemaal en alles in en op kwijt konden. We stopten bij elk pompstation om te vragen voor diesel en was er in de stad nog genoeg beschikbaar.

In Lilongwe op zoek naar het huis van een zendingsechtpaar dat pas eind oktober terugkomt van verlof, en dat wij zolang kunnen huren. Als je normaal in Nederland woont, of er net vandaan komt, is het wel even
wennen… Het huis staat op een compound dicht bij het stadscentrum. De meeste huurders komen uit India. De moskee's roepen 5 keer per dag op tot gebed... om 5 uur in de ochtend komt dat nogal dwingend over. Obed zegt "ik hoor ze weer zingen". We hopen snel op huizen jacht te gaan, hoe lastig ook met alle onzekerheden betreft welk werk we hier gaan doen en waar. Om onze spullen uit Zambia te halen moeten we een werkvergunning hebben met alle nodige handtekeningen van verschillende personen... Allemaal prioriteiten waar we aan moeten werken.

Onze eerste prioriteit was echter boodschappen doen om in onze eerste levens behoeften te voorzien (hier geen mens die op ons wachtte met een kop koffie of maaltijd uiteraard, dat heb je als je in je eentje
helemaal opnieuw gaat beginnen). Zo uit het vliegtuig naar de markt dus... maar waar is die? Lilongwe is een zeer onoverzichtelijke stad. Ja, er is een Shoprite supermarkt... maar die prijzen! Ons budget is daar niet toereikend voor (Oh, wat was die Lidl een heerlijke winkel!). Om een voorbeeld te noemen; een fles shampoo E12.00, 500 gr koffie E8.00, 1 L melk E2.00... Dus gaan we gewoon zoals in Zambia
naar de 'Indian-shops' waar alles net iets goedkoper is, maar Malawi is een duur land.

Tweede prioriteit was/ is Joas en Rhode op school krijgen! De kinderen zagen als een berg op tegen school. Alle nadelen werden nog eens lekker op een rijtje gezet, met bovenaan natuurlijk het 'belachelijke'
uniform. Het is een strenge school en er moet hard worden gewerkt. Rhode heeft gisteren al 1,5 uur aan haar huiswerk gezeten, best sneu als je nog maar de eerste dag op school zit. Ze hebben een heel straf
en belonings -systeem voor gedrag en huiswerk en zo zijn er 1000 en 1 dingetjes die voor iedereen daar vanzelfsprekend zijn maar voor ons nieuw en vreemd. Rhode zei blij dat ze al vriendinnetjes heeft,
allemaal Malawiaanse meisjes, lekker veilig, gewoon een soort 'Eunicejes'. Joas relativeert en is erg volwassen in alles. Ze zijn dankbaar voor hoe het gaat.

En dat zijn wij dus ook. Het duurt nog wel even voor we ons gesetteld zullen voelen, maar het begin is er!
Hartelijke groet,
Mirjam

Het idee...

Dit blog is bedoeld als een handige verzamelplek waar de mensen thuis
kunnen kijken voor updates, nieuws, foto's, enz.

Op 26augustus hopen we te vertrekken naar Malawi. Ook daarvandaan
houden we jullie graag op de hoogte.

Hartelijke dank voor het meeleven en de interesse!