Van expat naar repat

Twaalf koffers, 4 trolley, 2 rugtassen, 2 gitaren en zes mensen op Lilongwe luchthaven. De computer deed niets meer dus alles moest met de hand geschreven worden (labels, boarding passes etc)....dan ben je extra verwonderd als je alles 24 uur later van de bagage band op Schiphol kan sjorren!

 Terugkeren is een van de lastigste dingen van weggaan. Een moeilijk element is dat mensen die het zelf niet hebben doorgemaakt, dat niet kunnen begrijpen. Ik neem het hen ook niet kwalijk, maar het is wel lastig. Wie wil er nou niet begrepen worden door zijn omgeving.

Repatrieren is zoiets als tijdens een stevige storm, in een houten bootje, de ene na de andere golf trotseren. Emoties overspoelen je soms, op de meest gekke tijdstippen en tijdens de meest gekke situaties. Rouw over wat je allemaal hebt verloren aan werk en bediening (voldoening), bekende mensen, omgeving, geuren, kleuren, klanken. Gevoelens van eenzaamheid, afstand en vervreemding.

We verlaten het prachtige Afrika wel, maar het zal voor altijd een grote plek in ons hart behouden. Wie weet brengt God ons nog weer terug. Ik sluit het niet uit.

We zijn nu twee weken geleden geland, letterlijk dan. Ik voel me een vreemde eend in de bijt. Ik voel me veel meer thuis op de luchthavens in Afrika dan in de Albert-Hein op de hoek. Ook al spreek ik dezelfde taal als de mensen op me heen, ik voel me van binnen zo anders. Ik heb jarenlang de expat status gehand, maar nu ik “thuis” ben voel ik me pas een expat. Ik begrijp sommige dingen ook echt niet. Waarom kan bv. de mevrouw bij de biep niet gewoon even helpen ookal is het volgens haar ‘low-service-uurtje’? Waarom krijgt mn lieve zoontje een klap op zijn gezicht omdat hij per ongeluk links fietste? Waarom steekt een volwassen man zn middelvinger naar me op als ik niet snel genoeg bij het stoplicht optrek? Waarom gaat iedereen er van uit dat iedereen weet hoe alles werkt, van parkeer-garage tot vuilnis-ophaal-hoe-en-watjes? Iedereen in de supermarkt loopt zelfverzekerd zijn boodschappen te doen, en ik? Ik loop soms met lege handen terug naar mn fiets omdat ik het allemaal effe niet meer weet. Terwijl buren in hun T-shirtjes buiten staan te bbq-en bij de eerste zonnestraaltjes, loop ik met gebreide truien en sokken nog steeds te klappertanden. Mn kinderen dragen mutsen en handschoenen, de mensen kijken meewarig (of beeld ik me dat maar in?) Na twee weken Nederlandse lente vraagt Mozes “Mam, kom nu de zomer eindelijk”. De dagen rijgen zich aan een, ik voel me doodmoe, mijn hoofd zit propvol met leegte.

Voor degenen die dit lezen, weet dat deze krabbels vooral een tool voor mij zijn om de boodschap over te brengen van: “Heb geduld met ons, geef ons tijd (misschien wel jaren…), verwacht niet dat we dingen die jullie als prettig en leuk ervaren ook zo ervaren , verwacht ook niet dat we nu weer verder gaan met waar we 14-jaar geleden (toen we Nederland verlieten) gebleven waren….heb gewoon maar geen verwachtingen van ons”. Ons hele leven staat van binnen op zijn kop, ook al zien we er lekker bruin en misschien zelfs wel relaxed uit. Als je weet dat iemand het moeilijk heeft, wil je vaak gelijk met een oplossing komen. Dat geeft de ‘hulpverlener’ dan ook een goed gevoel. Voor veel ‘problemen’ is er echter geen maakbare, kant-en-klare oplossing. Hulp komt soms zonder oplossing.  Bid alsjeblieft voor ons en accepteer ons repartiatie-gestruggel. Luister  naar onze (soms woordeloze) klacht, wend je blik niet af van een plotselinge stroom van tranen, accepteer ons, ook de drang om om soms onze ervaringen te delen (sommige mensen zijn het soms zat om naar de ‘bij-ons-in-Afrika….stories’ te luisteren, zie dan maar als hulp).

Oudste zoon Joas is meegekomen voor zijn Paas-vakantie-maand maar gaat nog terug naar Kenia om zijn schooljaar daar af te maken.

Ik WEET dat God zorgt, dat Hij ontzettend veel van me houdt waar ik ook ben, Papua of Amerika, Afrika of Nederland. Ik WEET dat transitie (veel) tijd kost. Ik WEET ook dat je geen fase van dat ingewikkelde proces kunt overslaan en ik er dus gewoon DOORHEEN moet gaan. Samen met mijn gezin, ieder op zijn eigen tijd en manier. Ik BID om de moed, energie en het onmisbare vertrouwen dat daarvoor nodig is. Voor een kind van de Koning is elke last draagbaar, Hij past het precies af, maatwerk dus. Ook geeft Hij daarbij de belofte dat het een goed doel dient, dus sla ik opnieuw mijn ogen op omhoog, naar de momenteel stralend blauwe lucht en zucht ik “Heere, ik geloof het, het komt goed! Dank U!”

Mijn afscheids-speech voor de tieners van onze club zat vol bemoedigingen...nu geen lesjes meer voor anderen, maar moet ik mezelf soms stevig toespreken.

Nog een collumn over twee kinderen die ik voor altijd in mijn hart gesloten heb:

                                                 Tiya en Eliya

Niemand begreep wat er aan de hand was met het twaalf jarige meisje. Praten kon ze niet. De moeder van dit zorgen kind besloot haar toch maar eens naar de dokter te nemen. De uitslag van het onderzoek was verpletterend; zwanger.

Tiyamike heet ze. Spoedig na haar geboorte bleek ze meervoudig beperkt te zijn. Speciale scholen of opvang centra hebben we hier niet. Onder de bevolking worden gehandicapten geschuwd omdat ze behekst zouden zijn door boze geesten. Een zware last voor de familie.

Terwijl Tiya geen enkel idee had van wat er gebeurde met haar baarde ze een baby jongetje. Vasthouden kon ze hem niet, de moeder moest de baby voor elke voeding tegen Tiya aandrukken. Zo vonden we hen, een aandoenlijk tafereeltje. Een overbelaste moeder, ze had al zeven eigen kinderen, en een ondervoede tiener met baby. Ontroerend dat de oma hem Eliya noemde, de HEERE is mijn God. Ook al weet niemand wie zijn vader is, de hemelse Vader weet wel wie Tiya en Eliya zijn.

Om hen meer over die Vader te leren en de last van de overbelaste moeder te helpen dragen, besloten we hen met goede voeding te steunen en op te nemen in onze kinder –en vrouwen programma’s.

Nu, vier jaar later, zijn we getuige van geweldige ontwikkelingen. Oma heeft leren lezen en leest Tiya en Eliya elke dag voor uit de kinderbijbel. Tiya heeft leren communiceren! Ze zal nooit kunnen praten maar ze stoot betekenisvolle klanken uit en gebruikt gezichtsuitdrukkingen om de boodschap over te brengen. Ze zit nu, samen met haar zoontje, op onze Christelijke kleuterschool. Allebij leerden ze vanmorgen cirkels tekenen. Eliya zingt Bijbelteksten terwijl Tiya het ritme meeklapt. Ik vroeg haar ‘Wie is God?’ en ik kreeg een brede grijns. Zeker weten een weerspiegeling van Vader’s stralende glimlach.