Van ossenkar naar vliegtuigstoel

Een kop DE koffie met een plak ontbijtkoek, een donkerbruine boterham met kaas! Even op de fiets naar het Kruidvat en over de boulevard naar de bieb. 's Avonds om tien uur nog een rondje lopen door het park. De ene dag met schepnetjes garnalen vangen in zee, de volgende dag met dikke truien en sokken aan naar de regendruppels op de ramen staren… het kan niet anders, we zijn in Nederland! (over het Hollandse weer gaan we het niet hebben…wel jammer dat we per direct snip verkouden zijn geworden…wij zijn gewoon verwend).

Nederlandser kan toch niet?

Vrijdag maakte ik met Obed en Mozes nog een ronde door Chinsapo, het dorp (wijk 46) van Lilongwe. Even de hoofdman en vrouw gedag zeggen, afscheid nemen van Grace en de kinderen. Er was weer veel te beleven, veel meer dan binnen de muren van onze eigen tuin. Om te beginnen was een ploeg werkers bezig met het maken van duizenden bakstenen. Obed en Mozes wilden ook letterlijk hun steentje bijdragen, dus schepten ze met hun witte handen de zwarte modder in de mal. Verderop werden de voorbereidingen getroffen voor het opbouwen van een stapel waar de gedroogde stenen gebakken worden.

De klei erin gooien

en laten drogen

Daarvoor moet een hoop brandhout komen dus werden de ossen van stal gehaald om de kar te trekken. Dat is voor kinderen natuurlijk een uitje.  Obed leerde ook gelijk de kneepjes van het vak. Als je sneller wil moet je gewoon aan de staart van de os trekken.

Blijkbaar had de hoofdman laatst wat te vieren, er lag een geitenvel te drogen op zijn erf. “Maar geitjes zijn toch schattig!” zei Mozes verontwaardigd. Toch vond hij het wel leuk om te zien waar dus de zitkleedjes, schoenen en trommels van worden gemaakt.  De varkens moesten worden gevoerd, dat deed Obed wel even.

Grace en ik namen de tijd om te bidden, voor alle grote en kleine dingen die ons bezig houden.  We kwamen tijdens ons rondje heel wat ouders tegen van onze club kinderen. Als er dan in vodden geklede moeders dronken naar je toe komen en een onsamenhangend onzin verhaal ophangen zakt de moed je soms in de schoenen. We beseffen hoe belangrijk het kinderwerk is, dat zijn de ouders van de toekomst. Maar natuurlijk blijven we ons ook inzetten voor de moeders!

Cees had nog een aantal vergaderingen omtrent kerk en gevangenis pastoraat. Ook preekte hij zondag nog uit Jacobus 5. De kids waren maandag natuurlijk vroeg op met de gebruikelijk ‘vlieg vlinders’in hun buik. Nog even al het beddengoed gewassen en ja, eindelijk begonnen we dan aan de 9000 kilometer (24 uur) lange reis.

Dat ging allemaal gelukkig goed, op een paar omgevallen glazen mierzoete Fanta na… De zeven uur durende overstap tijd in Kenia is nooit zo interessant, hoewel het altijd boeiend blijft om mensen te bestuderen.  Het was wel apart om op Schiphol over  te stappen en weer terug naar Brussel te vliegen,  daarmee spaarden we 250 euro p/p uit! De kinderen zaten net zo geroutineerd uit het vliegtuigraam te kijken tijdens de spiegelgladde landing  als dat ze zich vasthielden aan de rand van de ossenkar die over de zandweg stuiterde. Ik zie het als groot voorrecht dat onze kinderen zo breed opgroeien.

Picture by Joas Molenaar

Het eerste wat de kinderen vroegen toen we bij mijn ouders arriveerden was “kunnen we naar de zee?”…het Zeeland-virus zit dus blijkbaar ook in hun bloed.  We zijn gelijk schoenen gaan kopen, we schaamden ons naar de verkopers toe voor ons stoffige, afgedragen schoeisel (wat inmiddels dus is vervangen…even wennen aan de nieuwe neon-kleuren)!

Er staan Tandarts en Havenziekenhuis afspraken, boodschappen, vier preek-zondagen, familie en vrienden bezoekjes gepland. We hopen op een rustgevend en gezellig verlof. Het eerste uitje heb ik alweer gehad, met drie lieve vriendinnen een dagje weg geweest en vooral heel wat afgepraat.

God is eindeloos genadig en goed voor ons!

Met Thea, Nathalie en Anjo naar Haarlem

Rhode, oma Molenaar en Joas

'Weid mijn Lammeren'

Heeft God een plan met ieder mens op aarde? Als we ons in Afrika bewegen – met massa’s mensen langs de weg, op de markt, in de dorpen en zelfs in de kerken – dan kan ik die vraag gewoon bijna niet onderdrukken. Wat te denken van de miljonenen kinderen van wie het leven onopgemerkt voorbij lijkt te gaan, met de voortdurende strijd om te overleven in armoede, voor wie het Licht nog nooit is opgegaan?

Terwijl ik elke week op bezoek ga bij een van de vele dorpen, met een groep kinderen hongering om te zien en horen wat ik voor ze meerbracht, weet ik een ding zeker: Het is niet de wil van onze hemelse Vader dat een van deze kleinen verloren gaat, en: de Zoon des mensen is gekomen om zalig te maken wat verloren is (Matt.18).

Dank jullie wel als je de tijd neemt om deze kleine verloren lammetjes in de zorg van de Vader aan te bevelen. Ik bid dat de les van vandaag ze voor altijd zal bijblijven. De gelijkenis van het verloren schaap. Christus liefde voor deze kleintjes is wijder dan de wereld, dieper dan de oceaan en hoger dan de hemel...

Je had onze sketch moeten zien vandaag! Ik liep door het dorp verkleed als herder; 99+ blatende schapen volgden me op de voet. Een lammetje raakte kwijt. Ouders kwamen uit hun huis tevoorschijn om te kijken waar alle herrie vandaan kwam. Toen het ventje, Onschuld, verstopt was begon ik te zoeken. (Ik trof ook genoeg echte dieren aan, ezels, varkens, geiten en zelfs een paar meewarig kijkende schapen). Toen ik mijn lammetje vond maakte ik een vreugdedans en alle schapen klapten en zongen mee!

Ik bid voor meer werkers in de kinder wijngaard; de velden zien zwart van de kinderen. Hoe zullen ze in Hem geloven als niemand ze over de Herder vertelt? We bidden dat kerken ouders onderwijzen, dat ouders hun kinderen toerusten, zondagschool leiders hun klassen inwijden in het Woord van God. Dat de lammeren geweid en gevoed worden.

Soms weet ik echt niet wat Gods plan met al deze mensen is. Ik weet wel dat we geroepen zijn naar hen uit te gaan, het evangelie door te geven, en ze goed te doen in de naam van Jezus. Totdat Hij komt! 

En zie Ik ben met u, alle dagen, tot aan de voleinding der wereld (Matt. 28).

Om deze foto's uit te vergoten, klik dan here 

Vijf broden en twee vissen

“Hebben we alles, jongens? Flanelbord, kleurplaatjes, Bijbel, fles drink water, drie en twintig broden, mandje met 5 broden en 2 vissen, gitaar...” Obed, Mozes en vriendje Praise klimmen in de auto en we gaan. Op weg naar Grace en de kinderclub in het dorpje Chinsapo. 

 

Vorige week besloot ik dat de brug naar Chinsapo echt niet meer veilig genoeg is. Elke week ontbreken er weer meer planken en bengelen balken boven het water. Grace, de lieve schat, heeft de brug vele malen eigenhandig opgelapt met plankjes en spijkers maar die worden gewoon erafgesloopt voor brandhout. Je moet ergens je eten op koken!

Ik parkeer de auto en toeter... in no-time komen kinderen aanrennen met uitgestrekte armpjes. Iedereen wil iets helpen dragen. 23 Kinderen lopen even later ieder met een brood op hun hoofd de brug over, de spullen uit mijn tas worden ook ‘eerlijk’ verdeeld. Zo komen we 15 minuutjes later zingend aan bij de boom waar de rest van de kids al op rieten matten zit te wachten.

We draaien ons programma zoals we altijd doen. Tijdens het Bijbel verhaal dwalen vele glinster oogjes af naar de berg broden achter me. Ik heb ter illustratie vijf broodjes en twee visjes in een mandje gedaan en vertel hoe de Here Jezus 5000 mensen op een wonderbaarljike manier te eten gaf. Tja, ik ben Jezus niet maar gun deze kids ook een broodje, vandaar mijn voorzorgsmaatregel, de berg broden. Gebrek aan geloof?

Er was nog wel een jongen

Die iets te eten had

Hij gaf het aan de Here

Het was zijn hele schat

Vijf broden en twee vissen

Het was niet eens zoveel

Maar toen de Heer ze zegende

Kreeg iedereen zijn deel

Vijf broden en twee vissen

Het was zijn hele schat

Zou jij ze kunnen missen

Als jij niets anders had?

(Elly en Rikkert)

Grace heeft een prachtig kinder liedje gemaakt over het verhaal en de kids doen al snel mee, met hun handen maken ze de bewegingen van een zwemmende vis. Dan laten we ze in groepjes zitten, zo deed Jezus het ook. Dankbaar worden de boterhammen aangenomen, voor velen hun ontbijt (het is al wel 14.00 uur). ik bid dat deze kinderen hierin iets van de liefde van de Kinder Vriend mogen proeven.

Mozes mag nog even een demonstratie doen voor de groep, uit zijn mandje haalt hij 1 voor 1 een visje of broodje en laat de kinderen meetellen. Obed helpt even later met het uitdelen van de kleurplaatjes. Het is leuk om je eigen kinderen te betrekken in de ministry. Ze stellen thuis vaak weer veel vragen over de situatie van de kinderen op de club. Ze zien drommels goed het grote verschil. De meesten dragen kapotte kleren, zijn mager. Velen hebben grote plekken ringworm op hun hoofd en huid.

Grace en ik ontdekken regelmatig schokkende feiten over de situatie van deze 250 kinderen. Minstens 20% van de kinderen hebben aids, 40% zijn (half)wees, 80% heeft wormen (dus diaree), 60% kan het niet veroorloven om naar school te gaan (uniform, schoenen, potlood en schriftje vereist). Volgens Grace zijn ook vele kinderen al op jonge leeftijd (vanaf 6) sexueel actief. Dat kun je bijna niet geloven he. De dansbewegingen die ze van ouderen afkijken zijn vaak sexueel getint. Ze immiteren en 'spelen'. Ze missen vaak ouders en goede opvoeding, hebben geen speelgoed of andere uitdagende dingen te doen. Veel kinderen zijn lichamelijk beschadigd, en dus ook emotioneel.

Ik heb mijn eerste les voor bijde groepen (5-10 jaar en 11-16 jaar) klaar liggen over ‘Cholinga’, (gedrag) en gevaren zoals aids besmetting. 

Wij bedenken opdrachten voor de kids om hun tijd anders in te vullen dan met ‘spelen’. We hebben koortjes gevormd, ze moeten dan door de weeks liedjes maken en oefenen en mogen die op de club voordragen. We kregen een bal van bezoekers en die zetten we nu in voor balspelen, op vaste tijden in de week. De ouderen krijgen huiswerk van mij, we zijn de cathecismus aan het leren. Dat doen ze samen. Als ze een hele ‘phunziro’ (les) individueel kunnen memoriseren krijgen ze een prijsje; een pen of een schrift. Daar gaan ze voor. De kids die niet kunnen lezen kunnen ook meedoen, gewoon een vriendje strikken. Prachtig om een 14 jarige koeien jongen (hij moet elke dag met een kudde koeien rond lopen op zoek naar gras en water, maar komt dus wel naar de club, de koeien worden gewoon ‘geparkeerd’) die niet kan lezen en schrijven, uit zijn hoofd op te zeggen wat de enige troost van een christen is. Laten we bidden dat de kennis in zijn hoofd ook naar het hart zakt en wortel schiet!

Tja, je begrijpt, als ik al die noden om me heen zie en proef dan bedenk ik dat ik maar zo weinig kan betekenen voor ze. Ik zou zoveel meer willen doen! Ik denk toch ook aan het jochie die zijn broodjes en visjes aan Jezus gaf. Het was niet veel, maar Jezus zegende het! Zo leg ik ook het kleine beetje dat ik doe voor de mensen hier, in Jezus zegenende handen.

Na afloop van de tweede sessie (de jeugd) keer ik met Obed, Mozes en Praise terug naar de auto. Twee vrouwen hebben er over gewaakt en verdienen een centje. Een jongen van een jaar of 13 escort ons en ratelt aan een stuk door. De boodschap is duidelijk, hij wil zo dol graag naar school. Ik kan het maar niet uit mijn hoofd zetten en ik denk dat God me probeert duidelijk te maken dat ik hier iets mee moet. Het ventje heeft een heel bijzonder verhaal. Hij is opgestaan uit de dood. Daarover een volgende keer!

‘Uta wa Leza’

Het betekent letterlijk ‘Boog van God’, wij zeggen ‘Regenboog’. We zagen hem weer, vandaag, op Palm-zondag. Boog van Belofte. Er tintelt altijd iets bij mij van binnen als ik hem zie. Ik houd van het Chichewa woord voor deze bijzondere boog. Uta wa Leza.

Traditioneel is deze ‘Boog van God’ voor de mensen hier in Malawi  het symbool van Gods zorg voor de mensheid, uitgedrukt in de gave van regen, de voorwaarde voor leven. Een mooi aanknopingspunt om het evangelie bij de mensen te brengen. De belofte die God aan Noach en zijn verdere nageslacht gaf na de dodelijke vloed. De boog herinnert me er elke keer weer aan dat God trouw is aan Zijn Woord! Het hoogtepunt daarvan vieren we met Goede vrijdag en Pasen: Jezus ging onder in de zee van onze zonden en Hij stond op. Jezus leeft! Hij is de God van het Leven!

Het is alweer een paar maanden geleden dat ik het verhaal van Uta wa Leza vertelde op de club. Het regenseizoen was net begonnen en zodoende kon ik de kinderen de opdracht geven om elke keer als ze Uta wa Leza zouden zien de Bijbeltekst op te zeggen uit Handelingen 2:39 “Want voor u is de belofte, en voor uw kinderen en voor allen die veraf zijn” en dan het verhaal van Noach door te vertellen aan een vriendje of familie lid. In gedachten zag ik Noach samen met zijn klein kinderen ook naar de boog kijken. Met Kerst ben ik overgeschakeld naar de Nieuw Testamentische verhalen. Ik merkte namelijk nieuwsgierigheid naar De Beloofde, die ik wel noemde in de Oud Testamentische verhalen. Zodoende gaat het nu elke week over Jezus, de Vervulling, het Bewijs dat God trouw is aan Zijn Woord.

Ons werk concentreert zich op het getuigen van Jezus Christus Die gisteren en heden Dezelfde is tot in eeuwigheid (Hebr 13:8). Onze kids dansten een vreugdedans in de zonnige regen toen ze Uta wa Leza zagen, terwijl ik een foto schoot. Op de veranda ging het gesprek over ‘God doet wat Hij zegt’. De regenboog wekt verwondering op, ookal valt het natuurkundig makkelijk te verklaren. Het prachtige vind ik dat hij over heel de wereld regelmatig verschijnt. Gods beloften zijn onbegrensd. Nog even en het regenseizoen is hier ten einde, dan zullen we hem maanden lang niet zien. Des te bijzonderder is het dan straks weer.

De Boog waar God Zich mee aan mensen (ver)bindt.

Aanmodderen

Mijn blik gaat omhoog, naar de wolken. Het is geen vraag of het vandaag gaat regenen! Toch laad ik al mijn kinderclub materialen weer in. Cees zet de wielen van onze 14 jarige Toyota Landcruiser in de 4x4 stand. Dat moet gewoon handmatig. Zodra ik de verharde weg afga schakel ik binnen ook over op 4x4 en rijd in lage versnelling de glibberige weg af naar de rivier. De zware en aanhoudende regen van de afgelopen dagen hebben het rustige stroompje in een kolkende massa veranderd. Nu komt het spannendste stukje van de reis, de brug! Die is maar een klein stukje breder dan onze auto en elke week een paar planken armer. Ik voel de auto glijden over de planken, maar blijf vooral gas geven om goed door de grote gaten heen te komen. Nu klimt de weg omhoog, de banden ploegen zich door dikke lagen modder heen. k Was even vergeten dat mijn raampje open stond, een dikke klodder  komt op mijn mooie blouse terrecht. Als ik het weggetje naar Grace opdraai hoor ik de kinderen al juichen.

Ook al is het overal modderig, het miezert nu alleen maar. De kids willen allemaal iets dragen; de gitaar, de bijbel, de platen, de doos krijtjes, de paraplu...We kruipen allemaal onder het afdak, de ‘Konijtjes’ voorin, daar achter de ‘Leeuwen’, links de ‘Olifanten’ en rechts de ‘Giraffen’. We hebben leeftijds groepen gemaakt om een begin te maken met orde. Deze kinderen worden vrijwel niet opgevoed (velen hebben geen ouders, of maar 1 ouder die veel te druk is met overleven) met alle gevolgen van dien! Na een kwartier zingen is het aantal kinderen met 100 aangegroeid...het wordt wat propperig! We besluiten maar onder de boom verder te gaan, meer ruimte! Elke groep neemt zijn eigen grote rieten mat mee en zo strijken we met 200 kids neer onder de grote ‘Bwalo’ boom. 

Het verhaal van Johannes de Doper die Jezus doopt is aan de beurt. Daarin komen natuurlijk een aantal moeilijke ‘dogma’s in voor. Bekering. Drie-Eenheid. Daarvoor heb ik wat platen gemaakt. Ik begin met Bekering. Het is zowaar muisstil, zelfs de moeders aan de rand, de rondhangende mannen op de achtergrond worden stil. Op de plaat is een weg te zien, met links de bestemming ‘Yesu’, rechts ‘Gahenna moto’. Een poppetje loopt richting ‘Gahenne moto’. Er staat een bord met een grote rode pijl de andere kant op. Zonder Jezus gaan we de verkeerde kant op. Draai je om, bekeer je, ga naar Jezus. En zo preekte Johannes over de noodzaak van bekering, en zie, daar stond het Lam van God aan de oever.  

Het begint te plenzen, binnen een paar tellen zijn al mijn platen doorweekt, ondanks het bladeren dak boven me...we rennen weer terug naar de hut. Wat een consternatie, vooral de ‘Konijntjes’ kunnen alle verwarring niet aan. Het is nog veel voller dan net, de hut puilt uit en de regen klettert neer. Ik laat de Drie-Eenheid liggen voor een andere keer en pak mijn natte gitaar. Uit volle borst zingen we weer “Laat de kinderen komen tot Mij!”. Het lijkt wel of er aan een ‘Aan en Uit knop’ word gedraaid, het is weer droog. Voor het kleuren zetten we twee groepen buiten de hut, op een mat. Het ziet er wat chaotisch uit maar na het uitdelen van 242 kleurplaten en 242 halve krijtjes zitten ze heerlijk zoet te kleuren.

Als we hebben gedankt begint het weer te regenen en we zwaaien de kids snel uit. In stroompjes rennen ze op hun blote voeten door de modder weg, naar hun eigen hutten. Een paar moeders blijven hangen om hun noden met ons te bespreken. Daarvoor proberen we creative oplossingen te bedenken. Een alleenstaande moeder (Crissy) vertelt dat ze deze week haar vier kinderen al drie keer zonder eten naar bed heeft moeten sturen omdat er gewoon niks was! “Ik zeg dan God zal op Zijn tijd voorzien”. Crissy is een van onze literacy studenten. Ze is ontzettend hongerig naar Gods Woord! Het 14-jarige gehandicapte meisje met haar baby (is uit een verkrachtig geboren) zien er al iets beter uit nadat we ze nu 4 weken helpen met melk, pap, suiker en zeep.

Bij Grace binnen krijg ik een glas Fanta, inmiddels stort het. Het erf om haar huis lijkt een modderrivier. Zou ik nog wel naar huis terug kunnen rijden zo? Na 30 minuten besluit ik het te gaan proberen, het zal er immers echt niet droger op worden. Ik neem afscheid van Grace. Ik waad door de modder naar de auto, jammer van mijn Birkenstocks. Als ik de brug maar over kom...Cees heeft me thuis nog even verteld hoe ik de lier kan gebruiken om mezelf uit de modder te trekken mocht ik echt vast komen te zitten. Ik heb echter niks aan zo’n stoere lier als ik van de brug afglijd...

Het loopt goed af. Als ik thuis kom ben ik aan een grote wasbeurt toe, de auto ook. Onder de warme douche (wat een luxe) denk ik aan de kinderen en moeders. Mijn hart gaat uit naar Crissy en haar mooie kinderen, die zo vaak geen eten hebben. Straks sta ik weer een heerlijke maaltijd te koken en hebben we zelfs weer over! Voor het koken check ik even mijn emails...een kennis die ik alleen maar digitaal ken en nooit in werkelijkheid heb ontmoet schrijft me dat ze graag financieel wil helpen! En zo heeft Crissy sinds vandaag een baan!!! En kan ze haar kinderen weer voeden en naar school sturen. Crissy gaat voor Grace werken (kleren wassen enzo) en mijn kennis financieert het salaris (25$/maand) , zo kan Grace meer tijd besteden aan het vrouwen werk.

Ik had halfomhalf besloten toch maar te stoppen met het werk tijdens de natste weken van het regen seizoen, al dat aangemodder!! Maar, ik denk dat we gewoon maar moeten door blijven modderen, anders lopen we wellicht kansen om anderen te helpen mis. Misschien iets hoger kijken dan de wolken...

Mirjam

Mooi maar moeilijk

Haar naam is Grace, genade. Een Tanzaniaanse vrouw, getrouwd met een Malawiaan. Ze hebben één eigen kind en vier geadopteerde weeskinderen.

Vorig jaar zijn ze in Lilongwe komen wonen, net als wij. Ze hebben land gekocht, een huis gebouwd en gingen op zoek naar een kerk. Helaas, de dichtsbijzijnde kerk verkondigde leugens. God bracht hen en ons in de Internationale gemeente samen. Elke week bestellen ze een paar fietstaxies en komen trouw naar de dienst waar de Waarheid wordt verkondigd.

Grace spreekt Swahili, ik Nedelands, samen praten we engels en leren we Chichewa. Ik zit misschien op 30%, zij zit zeker op 90% Chichewa. We houden allebei van Jezus en willen Hem graag dienen.

Dinsdag zijn we samen naar de hoofdman van haar dorp Chinsapo gegaan om te vragen of we de vrouwen en kinderen mogen onderwijzen in Gods Woord. (Chinsapo is eigenljik wijk 46 van Lilongwe, wij wonen in wijk 47.) Hoofdman Chimbwi heeft twee vrouwen. Vroeger wilde hij wel meer weten van het Christendom maar sinds hij hoofdman is moet hij het traditionele geloof voor 100% aanhangen, anders kan hij ook geen traditionele oplossingen bedenken voor de traditionele problemen (zoals de invloed van geesten en heksen in het dorp). Maar hij vind het geen enkel probleem als wij de vrouwen en kinderen willen bezig houden. Op een voorwaarde, een mooie foto van hem en zijn eerste vrouw. Ik haal mijn camera tevoorschijn, maar, ho even. Er moet eerst en pak aan getrokken worden. Wij lopen ondertussen even een rondje om alvast wat kinderen uit te nodigen en als we terug komen zitten ze klaar, hij in keurig grijs pak, zij met een bosje plastik bloemetjes in haar hand. Ik probeer ze ‘los’ te krijgen met wat vragen maar de plechtigheid op de gezichten blijf.

Twee dagen later rijd ik met gitaar, flanelbord, kleurplaatjes, krijtjes, Bijbel en Mozes het dorp weer in. We mogen onder de boom ons programma doen. Het is DE publieke plaats van de gemeenschap. Hier worden allerhande gedeeld gedeeld en besloten.

Mozes klingelt de bel en uit alle richtingen komen ze aanlopen. De eersten zijn drie stok oude mannen met rood doorlopen ogen en gebreide mutsen op. Binnen 5 minuten zitten er 40 kinderen op de mat en de moeders die eerst blijven staat, nemen ook plaats. Dit zijn Grace d’r buurtjes. Ze vertelde me dat het zo moelijk is om in de eigen omgeving te evangeliseren. Men heeft al snel zoiets van, ‘Wie denk jij wel niet dat je bent?!” Ze vind het fijn dat ik het initiatief heb genomen om echt een programma te draaien.

Ik begin met het zingen van mijn zelf gemaakte Scheppings lied, Grace valt in en hier en daar mompelen er moeders en kinderen mee. Grace bidt. Ik vertel wie we zijn en wat we gaan doen. Ik leg uit wat de Bijbel is en begin met Genisis 1; De Schepping. Het flanel bord is een schitterend hulpmiddel. Fijn dat ik dat van de Internationale gemeente mag gebruiken, wat we eerder hadden hebben in Zambia achter gelaten. Ik laat de kinderen de dierengeluiden maken, de vrouwen lachen zich krom. Als de kinderen toe zijn aan het kleuren van de kleurplaat richt ik me op de vrouwen waarvan er inmiddels wel 50 zitten te luisteren. Van Grace weet ik dat ze verschrikkelijk worstelen met drank en angst. Wat zou hun leven anders zijn als ze ook de Enige Ware God zouden leren kennen! Grace is daar een voorbeeld van, een vrouw waar wat van uit gaat, die bewogen is met deze ongelukkige buurvrouwen.

Na het programma lopen we naar Grace huis en evalueren alles. Grace schenkt verse mango sap  voor me in, heerlijk!!! We bidden samen voor dit geestelijk donkere gebied. Ik bid voor mijn lieve, nieuwe vriendin. Ik weet zeker dat God haar getuigenis en ons programma zal zegenen. Omdat hij het belooft! God is genadig. Grace, een mooie vrouw in een moeilijk gebied. Je zou een dagje in Chinsapo op visite moeten komen, dan weet je wat ik bedoel. Maar voor God is niets onmogelijk!

                          ASANTE SANA=Dank U wel (Swahili)

tropenjaren...

Wikipedia zegt het volgende over een tropen jaar:

Een tropenjaar is een jaar dat voor de berekening van pensioenopbouw voor twee telt. De uitdrukking komt uit de koloniale tijd. Uitgezondenen naar bijvoorbeeld Nederlands-Indië mochten ieder jaar dat zij daar werkten dubbel tellen voor hun pensioen. De uitdrukking wordt nog wel gebruikt om aan te geven dat iemand een jaar achter de rug heeft dat wel erg zwaar was. Tot zover wikipedia...

In het engels vertaalt men het begrip ‘Tropenjaren’ simpelweg met ‘hard days’. Ik heb er over na zitten denken, tussen de vermoeiende kleinigheden door.

Je wilt op een dag eerst brood en cake bakken voor het weekend, een witte en een bonte was draaien en ophangen, vervolgens zondagschool materiaal op internet zoeken en versturen naar de verschillende medewerkers, met de auto de wekelijkse boodschappen gaan doen op de markt in de stad, een warme maaltijd koken, een vergadering houden met vrijwilligers voor het vrouwen project, de kinderen helpen met hun schoolwerk en iedereen (laten) douchen voor de bijeenkomst vanavond.

Op het moment dat ik het brood heb staan rijzen boven op de koelkast en het beslag voor de cake in de vorm giet gaat het bekende piepje...de stroom valt uit. Zucht! Dat betekent dat alle kostbare ingredienten verloren gaan of....ik mijn houtskool ‘ovenpan’ tevoorschijn moet halen. Dat laatste dan maar. Handen zwart, houtskool in het vuurkorfje, vuur maken (dat kost me een half pakje lucifers), gietijzeren pan erop heet laten worden, cake beslag overgieten in een ronde vorm die in de gietijzeren pan past, bakken en steeds maar kijken of het niet aanbrandt (temperatuur valt niet te reguleren). O, ja, de was die ik aan had gezet zit dus vast in de machine en zolang er geen stroom is zit dat ding op slot. De bonte was moet maar op de hand want al die stoffige en zweterige kinder kleren kun je niet lang in de mand laten liggen.

Zondagschol materiaal moet ik van mijn agenda schrappen, doorschuiven naar...de dag dat de stroom terug komt. Boodschappen doen dan maar, op het heetst van de dag heeft niet mijn voorkeur maar het kan vandaag niet anders. Vermoeiend altijd de markt...al die opdringerige koopmannen die soms de komkommers gewoon in je mand proppen en de prijs erbij roepen. Sorry, ik hoef geen komkommers vandaag en ik wil graag zelf mijn producten uitkiezen! Hetzelfde herhaalt zich nog zes keer.

Heerlijk, er is broccolie!!! Dat is mijn ‘even makkelijk doen’ groente. Cees zegt soms, kun je niet even wat makkelijks doen? Ja dat kan, als ik tenmiste zelf van te voren kant en klare maaltijden maak en invries, dan kan ik die op zo’n ‘doe es makkelijk dag’ uit de vriezer halen. Bezweet en met verschrikkelijk vieze handen en voeten kom ik, na een paar politie stops (men controleert hier veelvuldig op waar je naar opweg bent...) terug van de markt.

Thuisgekomen is niet alleen de stroom uit maar komt er ook geen water uit de kraan. Gelukkig had ik een emmer gevuld. Daar zullen we het de rest van de dag mee moeten doen. Groenten wassen en datzelfde water ook maar om de handen mee te wassen en vervolgens de wc mee door te spoelen. Er blijft nog een halve emmer water over om 6 mensen mee te wassen, ieder een schaaltje water en een washandje. Het zou niet zo erg zijn geweest als we gister en eergister wel water hadden gehad...3 dagen niet douchen is voor mij wel een kleine beproeving.

Er wordt geklopt. Het kindje van de tuinman is plotseling ziek. Zo te zien heeft ze een fikse malaria aanval. Precies zoals Mozes een jaar geleden. Stuiptrekkend ligt ze in zijn armen. Vliegensvlug geef ik de grote kids instructies voor hun schoolwerk, prop de kleine jongens in hun auto stoeltjes en rij met vliegende vaart de tuinman met zijn kindje naar de kliniek. Ze heeft zo snel mogelijk medicijnen nodig. Ik bel mijn collega, sorry, ik kom te laat op de vergadering. Gelukkig zal Cees spoedig thuis komen, dan kan ik alle kids bij hem achter laten...nee dus.

Als ik thuis kom belt hij me. “Heb je mijn berichtjes niet gekregen?” “Nee, het netwerk was blijkbaar niet goed. Wat is er?”  Van zijn dagplanning is ook al niet veel gekomen. Dagelijks wordt er een beroep op onze flexibilitijd en inprovisatie gedaan. Boeiend, maar ook vermoeiend.

Aan het eind van de dag, als alle kids op bed liggen evalueren we bij kaarslicht de dag en bespreken we de dag. Geen van beiden hebben we ons lijstje afgewerkt, en toch zijn we moe.

Weet je, eigenlijk kun je niet in woorden uitdrukken wat een tropenjaar echt inhoudt, dat moet je ervaren! Woon en werk voor minstens een jaar dicht bij de evenaar. Het liefs met een gezin en kinderen in verschillende leeftijden! Als ik bedenk dat we in realiteit nog niet eens zeven jaar in Africa wonen en werken klinkt het nog maar zo kort. Het voelt soms alsof het er wel 14 jaar zijn.

Tropenjaren tellen dubbel. Hoe oud ben ik dan eigenlijk? 2x10 plus 2x6,5 is 33 plus 18 gewone is 51! Als tropenjaren dubbel tellen, geld dat niet alleen de ‘negatieve’ kant op, ook de positieve. De ervaringen die je tijdens tropenjaren opdoet zijn een verrijking aan je leven. Volgende keer daar wat meer over.

Terwijl mijn familie en vrienden inmiddels met maillots, laarzen en dikke herfstjassen rondlopen, ga ik zo met mijn dochter, zo luchtig mogelijk gekleed een rondje lopen en kunnen mijn kleine jongens nog lekker even in het badje rondplonsen. In oktober...