Hitte, mango's en Nyau

Deze maanden van het jaar is het hier snikheet. Op elke kamer staat een fan te ronken.  Als de stroom uitvalt is het opeens stil, tenminste…Is het hier eigenlijk wel ooit stil? Terwijl overdag de vele straatverkopers en klusjesmensen zorgen voor continue ‘achtergrondmuziek’ zijn het ‘s avonds vooral de krekels en de straathonden. Daarbij komt het geroffel van rattepootjes op onze zolder en de muziek van een bordeel niet ver hier vandaan. De kids zijn aan het eind van elke dag zo moe dat ze zonder probleem onder hun net in slaap vallen. Mocht je snakken naar wat warmte, overweeg dan een gezellig en inspirerend (en shockerend) bezoek aan ons in Centraal Afrika!

We hebben al 220 mango's gedroogd in de zon en bewaren die voor als het mango seizoen weer voorbij is. Een heerlijke, gezonde snack voor mee naar school. Ondertussen genieten we ook van verse mango's natuurlijk!!!

Gisteren liep ik met mijn gitaar op mijn rug over de kapotte brug naar het dorp. Ik zag een hele hoop afgeschoren haar liggen, ergens tussen het riet. Dit seizoen kenmerkt zich niet alleen door hitte, mango’s, malaria en stof maar ook door initiatie ceremonies. Er zijn blijkbaar weer een hoop jongens onder handen genomen... Vreemd trouwens dat er geen kinderen op me staan te wachten, normaal gesproken verdringen ze elkaar om me alle materialen uit handen te nemen. Bepakt en bezakt loop ik de zandweg omhoog. Ik hoor vreemde kreten en dierlijk gegil. Het is weer zover, de Nyau dansers gaan door het dorp en jagen vrouwen en kinderen de stuipen op het lijf. Er zit een klein groepje kinderen (60) onder de boom, hun oogjes schieten heen en weer. Toch voegen steeds meer kindjes zich schichtig toe terwijl we Bijbelliedjes zingen. Achter mijn rug zwalken een paar Nyau dansers rond met gtore messen en stokken. Kinderen springen op, sommigen rennen weg, anderen zakken toch weer neer op de mat als ik ‘onverstoord’  mijn verhaal begin te vertellen. Vandaag is de opstanding van Jezus aan de beurt. Wat ik voor mijn neus probeer op te bouwen lijkt achter mijn rug afgebroken te worden. Een Nyau komt dichtbij en zwaait vervaarlijk met zijn wapens. Stiekum moet ik lachen als een hond eropaf loopt en zijn tanden laat zien...de Nyau druipt af op zoek naar een andere prooi.

Nyau dansers

Nyau zijn voorouder geesten in de vorm van wilde dieren (in mijn ogen zijn het verklede jonge mannen die hun identiteit willen ontlenen aan een eeuwen oude traditie omdat ze zielig genoeg niets anders hebben waaraan ze hun identiteit kunnen ontlenen).  Nyau is een groep binnen de Chewa stam (met name in Centraal Malawi maar ook wel over de grens naar Mozambique en Zambia). Lidmaatschap is alleen mogelijk na officiele initiatie. De eigen identiteit wordt verstopt onder maskers van wilde dieren, modder, gras en bladeren, zakken en ander rommel. De meeste leden worden dat niet vrijwillig. Dat verklaart het kleine aantal jeugd in de tweede sessie. Ze blijven thuis uit angst gevangen te worden door de Nyau, gedwongen tot initiatie en lidmaatschap. Zodra je ‘binnen’ bent leer je allerlei geheime taal, gedrags codes en samenkomst plaatsen (vaak begraafplaatsen of moerassen). ‘Uit de school klappen’ wordt afgestraft met boetes en soms zelf met de dood. Ze zorgen dus voor vreselijk veel onrust en angst, ze stelen kippen, slaan obscure taal uit maar kunnen niet gestraft worden want geesten vallen niet binnen de grenzen van de wet... Het verschijnsel Nyau doet me denken aan de Halloween gekte. Zo onschuldig is dat allemaal niet. Kinderen en volwassenen vieren griezelend en huiverend het feest van de duivel, demonen, geesten en heksen die op Halloween mensen kwaad komen doen. Wat een feest... Het gaat in feite om een nieuwe heidense religie. Niet God maar de duivel en zijn maatjes worden geeerd en voor velen is het overheersende gevoel angst.

 

Ons eigen 'drama-team', ze doen regelmatig een stukje waarin een les zit verwerkt mbt christelijk leven. De kinderen genieten er altijd vreselijk van.

Het is een wonder dat wij onze programma’s mogen en kunnen draaien daar. De chief, een polygamist en zelf ook lid van Nyau is heel aardig tegen ons. Hij heeft ons zelfs een soort veiligheids garantie gegeven. Kijk, als ik een Nyau tegenkom, moet ik eigenlijk op mijn knieen gaan en mijn handen ineen klappen, of heel hard wegrennen. Zo laat ik mijn respect zien. De chief heeft met de Nyau bemiddeld dat wij op zulke worship regels een uitzondering maken. Onze programma’s zijn uiteraard gericht op verandering, het doorbreken van onbijbelse praktijken door simpel bijbel onderwijs maar ook lessen over gezondheid (Hiv-Aids) en het zingen van liederen voor God ipv de geesten. Het is wel niet de bedoeling maar toch heeft Grace een Nyau danser herkend; een 16 jarige jongen van onze club. Zucht. Twee meisjes blijken zwanger te zijn, nadat ze een poosje geleden zijn geinitieerd, waarbij de Nyau een grote rol spelen. Zucht. Een moeder komt om hulp vragen voor haar zieke kind, ik ruik alcohol, de drank van het dansfeest. Zucht. Ondertussen razen de Nyau dansers maar door. Grace zucht met me mee: “Hoe kunnen we ze toch redden?” Wat een bevrijding, dat kunnen wij ook niet. Maar Jezus wel, want Hij stierf en stond op uit de duisternis van de dood om te REDDEN.

Grace en ik bidden altijd samen. Heerlijk is dat, alles in Gods handen leggen. We bidden voor de kids die er waren en gehoord hebben van een Levende Heer Jezus, Hij die de dood en duisternis heeft overwonnen. Halleluyah!!! We bidden ook voor de Nyau, ze zijn voor ons onberijkbaar maar voor God is niemand onberijkbaar. Amen.

Ons gezin in zwart-wit...