Vier op een rij

Hierbij vier 'oude'  collums van mij op een rij.

Een boom van een oma!

Stel je even voor dat er in je tuintje een mango boom staat. Elke dag als je eten aan het bereiden bent kijk je ernaar vanuit je keukenraam. De boom heeft een prachtig, ronde vorm en zit altijd vol met groen blad. Zomer en winter. Tegen de tijd dat er niks meer buiten groeit beginnen er vruchten te ontwikkelen. Je ziet ze bijna groeien. De takken van de boom beginnen door te buigen onder het gewicht van de zwaarder wordende sappige mango’s. Dan breekt eindelijk de dag aan dat het oogsten kan beginnen. Er is teveel om met je gezin op te eten, dus deel je van je overvloed uit en maak je er ook nog sap, jam, ijs en chutney van. Zo’n boom zou je best willen denk ik.

Ik mag in een land wonen waar miljoenen mango bomen groeien. God heeft me een plekje gegeven onder de Afrikaanse zon. Van die zon heb ik de afgelopen weken veel gebruik gemaakt om mango’s te drogen. Zodoende kan ik straks in het droge seizoen mijn kinderen toch op fruit trakteren. De takken van de mango bomen in onze tuin buigen zo ver door dat sommige vruchten bijna de grond raken. Ik blijf het een wonder vinden dat deze bomen na acht maanden droogte elk jaar weer vol met vruchten hangen en de rest van het jaar vol groen blad staat. In de schaduw van die bomen worden vele lessen gegeven. Bijbellessen, leeslessen, gezondheidslessen, landbouwlessen en levenslessen.

Het geven van levenslessen is de taak van de dorps opa en oma. Vaak wordt er een verhaal gebruikt om een les aan de jeugd door te geven. Vandaag was de hoofdpersoon eens een keer niet een dier. Het verhaal komt uit Psalm 1. “Er was eens een mango boom. De stam was dik, de takken waren sterk en de bladeren glimmend groen. Op haar tijd begonnen er vruchten tussen de bladeren te groeien. De boompjes en struikjes in de buurt werden jaloers. Hoe kon de mango boom toch zo sterk en gezond zijn dat ze in deze brandende zon en in de kurkdroge aarde zelfs vruchten droeg? Het geheim zit’m in de wortels. Laat je ze diep genoeg groeien dat je ook in tijden van droogte nog bij het onmisbare water kunt?  Als dat zo is zal alles wat je doet goed gelukken.”

Ik zie mijn eigen, negentig jarige oma voor me als ik naar onze mango boom kijk. Als er een vrouw schittert op mijn top tien zeeuwse vrouwen, is zij dat! Wat heeft zij al veel vruchten voortgebracht in haar  levensjaren. Zij is nou echt zo’n boom met diepe wortels en met takken die doorbuigen van Godsvrucht. Ze heeft me het belang van diepe en wijde wortels geleerd. De vruchten aan haar levensboom zijn vele en al zou ze niet lang meer leven dan plukt haar nageslacht er nog jaren van. Ontelbaar veel gebeden voor kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen hangen tussen geduld, vriendelijkheid, liefde, creativiteit, blijdschap, tevredenheid, toewijding, humor, muziekaliteit kunstzinnigheid en verstandigheid. Ze heeft nooit de kans gehad om aan een universiteit te studeren al had ze het best gekund, maar is wijzer dan menig droge professor. Zij is de Spreuken 31 vrouw!

Ik ben gezegend met een boom van een oma van 1.55 meter hoog.

Een community meeting in het dorp, links van mij zitten 11 hoofdmannen (chiefs) en voor ons zo'n 150 vrouwen en evenzoveel kinderen. De mannen staan niet op de foto, die zaten achter de fotograaf.

Boom van Leven

In het begin schiep God de hemel en de aarde. God legde het Paradijs aan met de boom van leven, symbool van de Bron van leven. Zolang de mens gehoorzaamde had hij toegang tot zijn overvloedige vruchten.

Op het flanelbord schittert de boom, aan mijn voeten staan twee dozen jonge boompjes, aan mijn lippen hangen 25 vrouwen, acht hoofdmannen en een schare kinderen. We zitten weer eens onder de dorpsboom...

In de hof stond ook de verboden boom. Adam en Eva ongehoorzaamden en de cirkel van het goede leven met God brak stuk. We plukten niet langer van de boom van leven. Het leven werd een last.

Daar weten deze vrouwen alles van. Maar hun ogen lichten op als ik vertel dat dit niet het einde is. Ik plak een afbeelding van het kruis op het bord. Dit werd de doodsboom van Gods Zoon. Hij gaf Zijn leven om de deur naar het leven voor ons open te zetten.

We zijn inmiddels van Genenis in Openbaring aangekomen; de cirkel is weer rond. Ik prik met spelden glimmende kerstballen in de boom. De boom van leven geeft alle maanden van het jaar vrucht. De bladeren genezen de gevolgen van de zonden, van mensen uit alle windstreken.

De vrouwen die hun leesdiploma hebben gehaald krijgen een geillustreerde kinderbijbel in hun eigen taal. Die nog niet zo ver zijn ontvangen kleding (afkomstig van zeeuwse vrouwen). Er wordt een toneelstuk en een vreugdedans opgevoerd. Iedereen geniet.

Het begint te spetteren maar gelukkig zitten we onder een bladeren dak. Onze hoofdman  houdt een toespraak. Hij bedankt ons voor het werk onder de vrouwen. “Sinds jullie druk zijn met (leren) lezen wordt er veel minder geroddeld in ons dorp en heb ik veel minder problemen op te lossen.” Zo profiteert hij ook nog van het vrouwenwerk.

Het is tijd om iedereen een jong Moringa boompje te geven, in de lokale taal ‘boom van de hemel’. De bladeren, peulen en bloemen zitten boordevol vitaminen, mineralen, calcium, proteine, ijzer en potassium. Wat een Schepper! Een voorproefje...

Wij verwachten een nieuw begin met een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Add caption

Logeetjes

Een paar weken geleden werd ik aangevallen door een vrouwtjes Anopheles. Ze had honger dus beet me in mijn kuit en nam een bloeddorstige slok. Als dank spoog ze een  plasmodium parasiet terug. Die wilde niet te dicht onder m’n huid zitten en besloot via mijn bloedsomloop een poosje in mijn lever te logeren. Het werd de kraamkamer voor duizenden nieuwe plasmodiumpjes. Na een tijdje kregen ze zin in een uitstapje en besloten mee te varen in de achtbaan van rode bloedcellen. Blijkbaar zijn ze voor oorlog in de wieg gelegd, een voor een begonnen ze die cellen kapot te maken. Moeders had het nog naar haar zin en reproduceerde nog vele duizenden broertjes en zusjes. Het was inmiddels een drukte van belang, een uitbarstig was onvermijdelijk. Ik werd een van de driehonderd miljoen malaria slachtoffers per jaar in Afrika. Jammergenoeg gelukkig herkende ik die gastjes in mijn lijf vrijwel onmiddelijk en terwijl ik te ziek was om iets vast te houden legde mijn man een dikke druppel onder de loep. De uitslag was positief en dat betekent in dit geval; koorts, pijn, rillen en zweten! Mijn logeetjes droegen de mooie naam Falciparum, met andere woorden, dodelijk binnen 24 uur tenzij direct behandeld. Een duik in onze medicijn doos en de grote uitroeiing kon beginnen. Voor mij behoort het tot de mogelijkheden medicijnen te kopen en zelfs op voorraad te hebben. Voor miljoenen buurvrouwen niet, zij sterven een onnodige dood. Armoede. Vier jaar geleden kreeg ik ook deze gevaarlijke vorm van malaria, ik was toen dertig weken zwanger. Tegen alle pessimistische verwachtingen in bleven baby Mozes en ikzelf in leven en hielden we zelfs niets over aan deze nare ziekte. Dat is pure genade. De Heer had en heeft blijkbaar nog een taak voor me hier op aarde. Ongeduldig wacht ik op de aanwas van rode bloedcellen in mijn lichaam. Mijn afrikaanse vriendinnen, die me volgens goed cultureel gebruik vereren met bezoekjes bemoedigen me; aan elke beproeving komt een einde. Is het niet nu dan komt het later wel. Daar zal geen dood meer zijn, geen pijn en verdriet (openbaring 21) en ook geen enkele parasiet.

Elke donderdag Kinderclub voor 500+ kids

Afspraakje met Mfumu

Op zijn gebarsten blote voeten komt hij aansloffen. Deze keer uit de richting van de hut van zijn tweede vrouw. Grace en ik blijven beleefd gehurkt zitten en begroeten hem bedeesd. Hij neemt plaats op de enige stoel, wrijft met zijn vereelde hand over zijn grijze kroeshaar en schraapt zijn keel. Al veertig jaar is hij Mfumu van zijn dorp. Hij zou graag met pensioen gaan maar zijn beoogde opvolger heeft bedankt voor de eer. Dus ligt het reilen en zeilen van de gemeenschap weer op zijn bordje.

Mfumu (chief) is een vriendelijke man, vader en opa van vele kinderen en vanwege zijn positie geen christen. Chiefs bezitten de grond, houden geboorte- en sterftecijfers bij en functioneren vooral als klachtenservice en adviesbureau. Ze brengen ook offers voor hun gemeenschap. Bijvoorbeeld als een meisje uit de clan voor het eerst menstrueert mag de chief die week niet met zijn vrouw slapen. Hij representeert de vooroudergeesten en fungeert als middelaar tussen hen en de gemeenschap. Wij werken ook samen met Mfumu want al het werk in de dorpen begint met de goedkeuring van lokale leiders. 

Mfumu schraapt opnieuw zijn keel en komt via vele omwegen bij zijn boodschap; hij wil een afspraakje met me maken. We spreken voor dinsdagmorgen af. Naarmate de dagen verstrijken groeit mijn nieuwsgierigheid. Op de bewuste ochtend kan ik mijn ogen bijna niet geloven. Mfumu in tweedelig pak en glimmende schoenen. Hij schudt me hartelijk de hand en lacht me toe met zijn tandeloze mond. “Ik heb je geobserveerd tijdens je kinderprogramma’s... (ik zie hem regelmatig van achter een muurtje naar ons kijken en luisteren) ...en heb besloten jullie een stukje land te geven waarop je een fatsoenlijk gebouwtje kunt neerzetten.” 

Ik stamel een woord van verwondering. Grace en ik dromen al een tijdje van een christelijk schooltje in deze nooddruftige wijk. God maakt dus ook gebruik van een heidense, polygame chief om Zijn Koninkrijk te bouwen. Het zal voorlopig niet ons laatste afspraakje zijn. Bij het vertrek botsen we bijna tegen een boze buurman op. “De hond van meneer Banda heeft vier van mijn kippen gedood.” Aan Mfumu de eer van het oordeel.

Ik overhandig een exemplaar van m'n Bijbelverhalen&Kleurboekje aan Mfumu.

schildpadden en koeienjongens

In het regenseizoen wandelen er heel veel diertjes rond. We houden regelmatig slakken races, heel relexed. Schildpadden races is ook heel leuk. Die beestjes kunnen nog best hard lopen hoor.

Het is altijd grappig om hier naar het strand te gaan. De lokale mensen gaan niet naar het strand om te zonnebaden natuurlijk. De meesten zijn aan het vissen, de was aan het doen, badderen en er komen ook regelmatig kudden geiten en koeien langs. Hier moesten de koeien om de rotsen heen zwemmen om hun weg naar het dorp terug te vervolgen.

Even op de rug jongens, dan kunnen jullie niet weglopen.

Ik ben best een beetje jaloers op deze koe, die woont aan het strand en mag elke dag een strandwandeling maken. Ik kan ook eindeloos lang naar de horizon staren en mijmeren over het leven.

Schitterend die rupsen, duizendpoten en andere beestjes. Wat een variatie. Wat een Schepper!!!

Iemand vroeg me een keer of de kinderen op onze club ook wel eens ondeugend zijn. Natuurlijk!! Het is natuurlijk niet de bedoeling om je kleurplaatje op te rollen en als toeter te gebruiken...

Cees in actie!

Ik maakte een praatje met de koeienjongen bij het meer. Judasi heet hij. Als hij 5 jaar land zorgt dat de 35 koeien elke dag hun buik vol eten krijgt hij zijn eigen koe / kalf. En school....dat moet dan maar wachten.

Obed en Moses genieten altijd van diertjes. De schapen hier (zien er heel anders uit als in nederland) hadden lammetjes, zooo lief. We hadden er zo eentje mee willen nemen.

Rhode doet even boodschappen op de markt. het ziet er natuurlijk leuk uit, maar de sfeer op de markt (en op straat en overal) is helemaal niet zo leuk voor een blank meisje hier. Mannen en jongens die haar toeroepen "He, ik wil met je trouwen, he, lekker ding etc etc' Toch moedig dat ze dit doet.

Dat kleintje is heel bijdehand. Nooit geweten dat schildpadden ook karakters hebben. ja dus, die grote is juist heel goedig. Joas heeft een leuk hok gebouwd waar we zo nu en dan diertjes te logeren kunnen houden tot we ze weer vrij laten.

Het is een schitterend groei seizoen, we hopen zo dat het zo blijft!!! Op t moment beginnen zich al kolven te vormen. De mensen moeten nog even volhouden en dat valt niet mee hoor, sommigen leven echt puur en alleen van wat ze in het wild kunnen vinden. Paddestoelen, muizen, vogeltjes, insecten, vruchtjes etc.

Koffie met eenden ei

Op internet vind je veel mooie spreuken over vriendschap. In de meesten zit veel waarheid, maar ik heb er geen een gevonden die de volledige betekenis verwoord. Het is iets wat je alleen maar kunt ervaren. Ik ben gezegend met bijzondere vriendschappen in mijn leven. Als je veel verhuist maak je veel nieuwe vriendinnen (je verliest er ook). Dankzij internet blijven veel vriendschappen bestaan. Vriendschap overbrugt leeftijden en culturen. Ik heb vriendinnen tussen de 16 en de 70 verspreid over verschillende continenten.

Een van mijn Afrikaanse vriendinnen is Grace (Neema). We zijn collega’s  (kinder en vrouwenwerk) en vooral ook  ‘spiritual sisters’. Omdat ze de laatste tijd nogal moe en misserable was heb ik haar een paar dagen meegenomen naar het meer. Een spreuk zegt: Het beste wat je voor een vriendin kan doen is simpelweg een vriendin te zijn. Dat heb ik dus gedaan. Even weg uit de armoede, de eindeloze rij noden waar alle aandacht en energie uit je leeg wordt gezogen. Tijd voor een personeelsuitje.

Mozes (4) maakte de simpele conclusie: Grace en mama gaan samen weg want ze zijn eigenlijk zussen. Inderdaad! Ik heb twaalf (!) lieve (schoon)zussen  en ik zou willen dat ik veel meer met hun op kon trekken. Zij zijn ook zussen in het geloof! Grace en ik zien elkaar ongeveer drie keer per week. Een van de ingredienten van onze vriendschap, naast heel veel praten en luisteren, is samen bidden. Het feit dat we uit totaal verschillende nesten komen en een hele andere geloofsopvoeding hebben genoten maakt de relatie boeiend en leerzaam.

Ik ontdekte dat ze erg van vis houdt, ze kocht de eerste de beste vangst van een langs lopende visserman. Thuis heeft ze geen electriciteit, dus ook geen vriezer / koelkast. Ik vroeg of ze van plan was alles tijdens ons uitje op te eten. Haha, nee, ze ging ze drogen en frituren in olie, zo kan ze de vis wel een paar weken goed houden. (Ik heb ook heerlijk wat vis gekocht, dat ligt nu in m’n vrieskist.) We hebben ook vis gegeten samen. Bij haar bleef alleen de ruggegraat op het bordje liggen, bij mij ook nog de kop en de staart. Met veel zout en olie is hier alles lekker, zelfs visse ogen.  

Gisteren na de kinderclub verraste ze me met koffie, wat een schat! Anders heeft ze altijd een flesje cola klaar staan maar tijdens de daagjes bij het meer heeft ze ontdekt dat ik erg van koffie houd. En ‘wat er bij’...een vers gekookt eenden ei. Zo worden in onze vriendschap culturen gecombineerd. Als zij volgende keer bij mij thuis komt geef ik haar een visje bij de thee!

Regenseizoen

De wasmachine staat te draaien, wat heb ik daar naar uit gezien. Nu we in het regenseizoen zijn beland zitten we na elke flinke bui weer dagen lang zonder stroom. Een tropische regenbui is een hele belefenis. Oorverdovend lawaai op het zinken dak, takken breken af, bomen en elektriciteits palen vallen om, stromen modder spoelen langs en nemen alles mee wat ze tegenkomen, bakstenen muren storten in en de wegen staan blank. De hoop wasgoed groeit snel met een zes persoons gezin in de tropen.

Op International Day gingen onze kids natuurlijk voor ORANJE en KLOMPEN.

Ik had vandaag nog niet zoveel beweging gehad maar dat is helemaal goed gekomen. Om de wasmachine te vullen loop je 6 keer met een volle emmer van de ene naar de andere ruimte, dat is dan alleen nog maar voor de hoofdwas, voor de spoel was heb je weer 6 emmers nodig. Er staat te weinig druk op het water, daarom vult de machine niet vanzelf. Koken is ook een uitdaging, vooal als er ook even geen gas meer te krijgen is. Gelukkig hebben we veel ervaring met koken op houtskool vuurtjes, in een ogenblik heb ik zo’n vuurtje gereed en staat er een half uur later toch soep op tafel. Een een-pans-gerecht is dan wel de beste menu keus.

Eliya is altijd van de partij!

Toch zijn we blij met de regen want voor de mensen om ons heen is het een zaak van leven of dood. Iedereen slaat de hand aan de ploeg (in Zambia letterlijk, hier ploegt men niet maar wordt alles met de hand gedaan). Vandaag stonden er overal mensen voorovergebogen op de velden, duizenden maiskorrels verdwijnen in de grond. Elk hoekje grond wordt benut; op de velden, tussen de huizen, langs de wegen, overal. We hopen zo dat het een goed groei seizoen wordt! De verwachtingen voor de economie van Malawi zijn verre van rooskleurig. Er zijn een aantal fikse corruptie schandalen aan het licht gekomen. Terwijl de burgers zich vaak maar een maaltijd per dag kunnen veroorloven en snachts op een rieten matje op de lemen vloer onder een lekkend grasdak liggen, bezitten politici opeens meerdere luxe huizen en auto’s en worden er allerlei overdadige exotische reisjes gemaakt. Je snapt ergens ook wel dat donor landen dan de geldkraan dicht draaien. Degenen die daar geen schuld aan hebben worden echter wel het hardst gestraft.

Op ziekenbezoek bij een kindje van de club

Alle school gaande kinderen in Malawi hebben vandaag Kerst vakantie gekregen, ook de onze. Vier weken lang vrije tijd. Om te beginnen gaan we morgen gelijk maar een picknick bij een stuwmeertje doen. En verder hebben we nog niet zoveel plannen. Allerlei familie bezoekjes behoren voor ons niet tot de mogelijkheden. Kerst vieringen doen we ook niet aan (jawel, we hebben op school en in de gemeente al een viering gedaan). Geen dienst zelfs op eerste kerstdag, laat staan op tweede kerstdag. Ook niet met oud en nieuw...heel kaal dus. We zijn van plan om ons tentje op die dagen bij de Shire rivier op te slaan. Daar grazen s’nachts de nijlpaarden rond je tent (en laten altijd een poepspoor achter) en banjeren overdag kuddes olifanten langs. Die besluiten vervolgens vaak juist de boom naast je tent (die je voor de schaduw hebt uitgekozen) voor lunch te gebruiken. Weg schaduw.  Kamperen in Afrika is een heel avontuur maar tenmiste een betaalbare manier van er even uit zijn voor mensen zoals wij.

Ze draaiden ons de 'rug' toe...

Het water dat nu uit de kraan komt is modder dus laat ik de witte was nog maar even zitten. Nu we weer stroom hebben (en je weet nooit voor hoe lang, donkere onweers wolken pakken zich boven Lilongwe samen) maken we daar gebruik van. Alles wat op geladen kan worden ligt aangesloten; batterijen, oplaadbare lampjes, dvd speler, telefoons, computer. In de oven bakt kruidkoek, er staat muziek op, de vriezer ronkt en de kerstlampjes branden weer gezellig.

Het regenseizoen is een oase voor (on)gedierte. Kikkers, slakken, vliegen, krekels, mieren in alle soorten en maten (met of zonder vleugels), kakkerlakken ook in alle soorten en maten, duizendpoot beesten, rupsen in de meest wonderlijke kleuren, slangen, egeltjes, spinnen, termieten, schorpioenen en andere giftige enge beestjes waar ik de namen niet van weet....buiten maar ook binnens huis. Mozes riep een keer, “mama, er zit een eng beest in mijn bed” en ik zei eerst gemakshalve “veeg maar weg”, achteraf was ik blij dat hij dat niet durfde, het was een schorpioen. Vorige week werd Obed midden in de nacht wakker, “Mama, het kriebelt zo...”, over zijn bezweette hoofde kioelden honderden mieren.  Het hoort er allemaal bij hier.

Een bijzondere rups

Morgen preekt Cees in een kerkje in de community waar Grace en ik werken. We weten hoe belangrijke relaties zijn voor effective ministry. Donderdag vieren we Kerst met de kinderclubs en daar ben ik komende dagen nog wel even zoet mee....elke week zijn er weer meer kinderen, dus we bereiden ons voor op 500 kids. Ik hoop en bid dat het Goede Nieuws dat God Zijn Zoon gaf om kinderen van alle leeftijden (o tot 100 zeg maar) Verlossing en Vrede aan te bieden in de harten landt, wortel schiet en vervolgens vrucht zal dragen!

Iedereen een Schitterend Kerstfeest gewenst, waar dan ook!

Waar gaat het verhaal vandaag over?

Hitte, mango's en Nyau

Deze maanden van het jaar is het hier snikheet. Op elke kamer staat een fan te ronken.  Als de stroom uitvalt is het opeens stil, tenminste…Is het hier eigenlijk wel ooit stil? Terwijl overdag de vele straatverkopers en klusjesmensen zorgen voor continue ‘achtergrondmuziek’ zijn het ‘s avonds vooral de krekels en de straathonden. Daarbij komt het geroffel van rattepootjes op onze zolder en de muziek van een bordeel niet ver hier vandaan. De kids zijn aan het eind van elke dag zo moe dat ze zonder probleem onder hun net in slaap vallen. Mocht je snakken naar wat warmte, overweeg dan een gezellig en inspirerend (en shockerend) bezoek aan ons in Centraal Afrika!

We hebben al 220 mango's gedroogd in de zon en bewaren die voor als het mango seizoen weer voorbij is. Een heerlijke, gezonde snack voor mee naar school. Ondertussen genieten we ook van verse mango's natuurlijk!!!

Gisteren liep ik met mijn gitaar op mijn rug over de kapotte brug naar het dorp. Ik zag een hele hoop afgeschoren haar liggen, ergens tussen het riet. Dit seizoen kenmerkt zich niet alleen door hitte, mango’s, malaria en stof maar ook door initiatie ceremonies. Er zijn blijkbaar weer een hoop jongens onder handen genomen... Vreemd trouwens dat er geen kinderen op me staan te wachten, normaal gesproken verdringen ze elkaar om me alle materialen uit handen te nemen. Bepakt en bezakt loop ik de zandweg omhoog. Ik hoor vreemde kreten en dierlijk gegil. Het is weer zover, de Nyau dansers gaan door het dorp en jagen vrouwen en kinderen de stuipen op het lijf. Er zit een klein groepje kinderen (60) onder de boom, hun oogjes schieten heen en weer. Toch voegen steeds meer kindjes zich schichtig toe terwijl we Bijbelliedjes zingen. Achter mijn rug zwalken een paar Nyau dansers rond met gtore messen en stokken. Kinderen springen op, sommigen rennen weg, anderen zakken toch weer neer op de mat als ik ‘onverstoord’  mijn verhaal begin te vertellen. Vandaag is de opstanding van Jezus aan de beurt. Wat ik voor mijn neus probeer op te bouwen lijkt achter mijn rug afgebroken te worden. Een Nyau komt dichtbij en zwaait vervaarlijk met zijn wapens. Stiekum moet ik lachen als een hond eropaf loopt en zijn tanden laat zien...de Nyau druipt af op zoek naar een andere prooi.

Nyau dansers

Nyau zijn voorouder geesten in de vorm van wilde dieren (in mijn ogen zijn het verklede jonge mannen die hun identiteit willen ontlenen aan een eeuwen oude traditie omdat ze zielig genoeg niets anders hebben waaraan ze hun identiteit kunnen ontlenen).  Nyau is een groep binnen de Chewa stam (met name in Centraal Malawi maar ook wel over de grens naar Mozambique en Zambia). Lidmaatschap is alleen mogelijk na officiele initiatie. De eigen identiteit wordt verstopt onder maskers van wilde dieren, modder, gras en bladeren, zakken en ander rommel. De meeste leden worden dat niet vrijwillig. Dat verklaart het kleine aantal jeugd in de tweede sessie. Ze blijven thuis uit angst gevangen te worden door de Nyau, gedwongen tot initiatie en lidmaatschap. Zodra je ‘binnen’ bent leer je allerlei geheime taal, gedrags codes en samenkomst plaatsen (vaak begraafplaatsen of moerassen). ‘Uit de school klappen’ wordt afgestraft met boetes en soms zelf met de dood. Ze zorgen dus voor vreselijk veel onrust en angst, ze stelen kippen, slaan obscure taal uit maar kunnen niet gestraft worden want geesten vallen niet binnen de grenzen van de wet... Het verschijnsel Nyau doet me denken aan de Halloween gekte. Zo onschuldig is dat allemaal niet. Kinderen en volwassenen vieren griezelend en huiverend het feest van de duivel, demonen, geesten en heksen die op Halloween mensen kwaad komen doen. Wat een feest... Het gaat in feite om een nieuwe heidense religie. Niet God maar de duivel en zijn maatjes worden geeerd en voor velen is het overheersende gevoel angst.

 

Ons eigen 'drama-team', ze doen regelmatig een stukje waarin een les zit verwerkt mbt christelijk leven. De kinderen genieten er altijd vreselijk van.

Het is een wonder dat wij onze programma’s mogen en kunnen draaien daar. De chief, een polygamist en zelf ook lid van Nyau is heel aardig tegen ons. Hij heeft ons zelfs een soort veiligheids garantie gegeven. Kijk, als ik een Nyau tegenkom, moet ik eigenlijk op mijn knieen gaan en mijn handen ineen klappen, of heel hard wegrennen. Zo laat ik mijn respect zien. De chief heeft met de Nyau bemiddeld dat wij op zulke worship regels een uitzondering maken. Onze programma’s zijn uiteraard gericht op verandering, het doorbreken van onbijbelse praktijken door simpel bijbel onderwijs maar ook lessen over gezondheid (Hiv-Aids) en het zingen van liederen voor God ipv de geesten. Het is wel niet de bedoeling maar toch heeft Grace een Nyau danser herkend; een 16 jarige jongen van onze club. Zucht. Twee meisjes blijken zwanger te zijn, nadat ze een poosje geleden zijn geinitieerd, waarbij de Nyau een grote rol spelen. Zucht. Een moeder komt om hulp vragen voor haar zieke kind, ik ruik alcohol, de drank van het dansfeest. Zucht. Ondertussen razen de Nyau dansers maar door. Grace zucht met me mee: “Hoe kunnen we ze toch redden?” Wat een bevrijding, dat kunnen wij ook niet. Maar Jezus wel, want Hij stierf en stond op uit de duisternis van de dood om te REDDEN.

Grace en ik bidden altijd samen. Heerlijk is dat, alles in Gods handen leggen. We bidden voor de kids die er waren en gehoord hebben van een Levende Heer Jezus, Hij die de dood en duisternis heeft overwonnen. Halleluyah!!! We bidden ook voor de Nyau, ze zijn voor ons onberijkbaar maar voor God is niemand onberijkbaar. Amen.

Ons gezin in zwart-wit...

Brandwonden

We zijn nog maar twee dagen terug van ons verlof in Nederland of ik word vanuit het dorp gebeld om hulp. Een sterke wind heeft het vuur van een bakstenen oven naar een groepje kinderen gewaaid. De kinderen konden het vuur gelukkig snel uitslaan en zichzelf veilig stellen, behalve Tiya. De polyester jurk van het vijftienjarige gehandicapte meisje vatte vlam en heeft verschrikkelijke brandwonden veroorzaakt. De ouders konden geen kant op.

Onze jongens buurten even bij Tiya, zij is het meisje uiterst rechts

Tiya is niet zo goed ter been, met deze brandwonden helemaal niet. Het ziekenhuis is ver (tien kilometer). Geld voor transport is er niet, de brug naar het dorp is ook nog altijd stuk.  Ze besluiten niks te doen. Op het moment dat ik gebeld wordt is het al een week geleden. Ik haast me er naar toe. Zoiets heeft medische zorg nodig, anders kan het wel dodelijk zijn. Misschien dacht de familie dat ook wel. Een gehandicapte wordt hier toch maar als een half mens (of zelfs geen mens) gezien.

Ik worstel me door de nauwe, drukke, stoffige steegjes, de enige alternatieve route, en kom in Chinsapo. Hordes kinderen rennen achter de auto aan, roepen mijn naam en beginnen spontaan de clubliedjes te zingen. Het is een blij weerzien, maar ik maak duidelijk dat ik geen club kom doen maar Tiya kom helpen. Het arme kind ligt met hoge koorts op een bankje, een doek ligt losjes over haar heen. De moeder tilt het doek op, er komt een verschrikkelijke stank van onder. Vreselijk, wat een wonden. Samen met Grace bidden we om genezing en snel laden we Tiya en haar moeder en baby in de auto, hopend dat op deze zondagmiddag ergens nog een kliniek open is.

Op aanwijzingen van de moeder slaan we allerlei vage hobbel weggetjes in tot we inderdaad bij een kliniekje komen. Dankbaar dat er een verpleegster zit dragen we Tiya naar binnen. Ze krijgt een antibiotica injectie en haar wonden worden verbonden, wel met zo min mogelijk materiaal, alles is schaars. Dat is het dan. Ik vraag me af of ze geen verband mee krijgt of op zijn minst instructies hoe je zulke wonden zelf moet verzorgen, maar dat doet men hier niet. We brengen de patient weer thuis en zullen dus zelf maar voor de nazorg moeten zorgen. Ik koop vette gaasjes, verband, antibiotica zalf, handschoenen en verschoon de verbanden om de dag. De koorts lijkt te zakken en de wonden op haar knie zijn al aan het helen. De grote open wonden op haar bovenbeen en buik zullen nog veel meer tijd nodig hebben.

Het zal een wonder zijn als dit meisje, kostbaar in Gods ogen, dit ongeluk zal overleven gezien de onhygienische en armetierige omstandigheden waarin zij leeft. We bidden veel voor haar. Het mooiste zou zijn als ze op de een of andere manier iets van Jezus in ons mag zien en haar hart aan Hem mag geven. Ze kan niet praten maar altijd als we een Bijbellied zingen maakt ze geluid en lichten haar ogen op. “Het gebed van het geloof zal de zieke behouden en de Heere zal hem / haar weer oprichten” Jac 5:15.

Het gaat alweer wat beter met Tiya

Donderdag zijn we gelijk weer begonnen met het draaien van de twee kinderclubs. We hebben veel gezongen, een nieuw lied geleerd (Paslm 118), het verhaal van de rijke dwaas verteld (dat maakt wel wat los), vragen gesteld om de bijbelkennis op te frissen en voor de oudere kinderen had ik nog mooie uitdeel boekjes. Ze waren de koning te rijk met ieder hun eigen Bijbelverhaal. Zeker weten dat er volgende keer het dubbele aantal kinderen zit te wachten...

Ik kan meestal maar moeilijk in slaap komen als ik een dag (deel) in Chinsapo ben geweest. De trieste armoede die me dan omringt doet erg veel met me. Deze week was ik er drie keer en elke keer zag ik dronken ouders, verwaarloosde kinderen, trieste ogen, mensen zonder initiatief. Maar ook denk ik aan de schitter oogjes van Felix die zo blij was dat weer weer club deden, een dankbare moeder van Tiya die me zelfs Gods zegen wenst, een grote knul die zijn cathecismusles nog niet is vergeten, enthousiaste kinderstemmen die het nieuwe lied meezingen.

Kids met hun boekjes

“Jezus, alles geeft ik U, wat ik ben en heb en wat ik ooit zal zijn...”

Van ossenkar naar vliegtuigstoel

Een kop DE koffie met een plak ontbijtkoek, een donkerbruine boterham met kaas! Even op de fiets naar het Kruidvat en over de boulevard naar de bieb. 's Avonds om tien uur nog een rondje lopen door het park. De ene dag met schepnetjes garnalen vangen in zee, de volgende dag met dikke truien en sokken aan naar de regendruppels op de ramen staren… het kan niet anders, we zijn in Nederland! (over het Hollandse weer gaan we het niet hebben…wel jammer dat we per direct snip verkouden zijn geworden…wij zijn gewoon verwend).

Nederlandser kan toch niet?

Vrijdag maakte ik met Obed en Mozes nog een ronde door Chinsapo, het dorp (wijk 46) van Lilongwe. Even de hoofdman en vrouw gedag zeggen, afscheid nemen van Grace en de kinderen. Er was weer veel te beleven, veel meer dan binnen de muren van onze eigen tuin. Om te beginnen was een ploeg werkers bezig met het maken van duizenden bakstenen. Obed en Mozes wilden ook letterlijk hun steentje bijdragen, dus schepten ze met hun witte handen de zwarte modder in de mal. Verderop werden de voorbereidingen getroffen voor het opbouwen van een stapel waar de gedroogde stenen gebakken worden.

De klei erin gooien

en laten drogen

Daarvoor moet een hoop brandhout komen dus werden de ossen van stal gehaald om de kar te trekken. Dat is voor kinderen natuurlijk een uitje.  Obed leerde ook gelijk de kneepjes van het vak. Als je sneller wil moet je gewoon aan de staart van de os trekken.

Blijkbaar had de hoofdman laatst wat te vieren, er lag een geitenvel te drogen op zijn erf. “Maar geitjes zijn toch schattig!” zei Mozes verontwaardigd. Toch vond hij het wel leuk om te zien waar dus de zitkleedjes, schoenen en trommels van worden gemaakt.  De varkens moesten worden gevoerd, dat deed Obed wel even.

Grace en ik namen de tijd om te bidden, voor alle grote en kleine dingen die ons bezig houden.  We kwamen tijdens ons rondje heel wat ouders tegen van onze club kinderen. Als er dan in vodden geklede moeders dronken naar je toe komen en een onsamenhangend onzin verhaal ophangen zakt de moed je soms in de schoenen. We beseffen hoe belangrijk het kinderwerk is, dat zijn de ouders van de toekomst. Maar natuurlijk blijven we ons ook inzetten voor de moeders!

Cees had nog een aantal vergaderingen omtrent kerk en gevangenis pastoraat. Ook preekte hij zondag nog uit Jacobus 5. De kids waren maandag natuurlijk vroeg op met de gebruikelijk ‘vlieg vlinders’in hun buik. Nog even al het beddengoed gewassen en ja, eindelijk begonnen we dan aan de 9000 kilometer (24 uur) lange reis.

Dat ging allemaal gelukkig goed, op een paar omgevallen glazen mierzoete Fanta na… De zeven uur durende overstap tijd in Kenia is nooit zo interessant, hoewel het altijd boeiend blijft om mensen te bestuderen.  Het was wel apart om op Schiphol over  te stappen en weer terug naar Brussel te vliegen,  daarmee spaarden we 250 euro p/p uit! De kinderen zaten net zo geroutineerd uit het vliegtuigraam te kijken tijdens de spiegelgladde landing  als dat ze zich vasthielden aan de rand van de ossenkar die over de zandweg stuiterde. Ik zie het als groot voorrecht dat onze kinderen zo breed opgroeien.

Picture by Joas Molenaar

Het eerste wat de kinderen vroegen toen we bij mijn ouders arriveerden was “kunnen we naar de zee?”…het Zeeland-virus zit dus blijkbaar ook in hun bloed.  We zijn gelijk schoenen gaan kopen, we schaamden ons naar de verkopers toe voor ons stoffige, afgedragen schoeisel (wat inmiddels dus is vervangen…even wennen aan de nieuwe neon-kleuren)!

Er staan Tandarts en Havenziekenhuis afspraken, boodschappen, vier preek-zondagen, familie en vrienden bezoekjes gepland. We hopen op een rustgevend en gezellig verlof. Het eerste uitje heb ik alweer gehad, met drie lieve vriendinnen een dagje weg geweest en vooral heel wat afgepraat.

God is eindeloos genadig en goed voor ons!

Met Thea, Nathalie en Anjo naar Haarlem

Rhode, oma Molenaar en Joas